Thùy thái dương
Mô hình
Vùng giải phẫu
Lobus temporalis
Thùy thái dương
Nằm dưới rãnh bên. Các hồi thái dương ngang (Heschl) chứa vỏ thính giác sơ cấp (vùng Brodmann 41, 42); mặt trong liên quan mật thiết với hồi hải mã và thể hạnh nhân.
Chức năng
- Thính giác
- Hiểu ngôn ngữ (vùng Wernicke, phần sau hồi thái dương trên)
- Trí nhớ tường thuật
- Nhận diện đối tượng và khuôn mặt (hồi hình thoi)
Mô tả
Nằm dưới rãnh bên. Các hồi thái dương ngang (Heschl) chứa vỏ thính giác sơ cấp (vùng Brodmann 41, 42); mặt trong liên quan mật thiết với hồi hải mã và thể hạnh nhân.
Các cấu trúc chính

Gyri temporales transversi
- Tên
- Các hồi thái dương ngang (Heschl)
- Vai trò, ghi chú
- Vỏ thính giác chính (Brodmann 41, 42)
Gyrus temporalis superior
- Tên
- Hồi thái dương trên
- Vai trò, ghi chú
- Phần sau: vùng Wernicke, hiểu lời nói
Gyrus temporalis medius, inferior
- Tên
- Hồi thái dương giữa, dưới
- Vai trò, ghi chú
- Ngữ nghĩa, nhận dạng vật thể (đường thị giác bụng)
Gyrus fusiformis
- Tên
- Hồi hình thoi
- Vai trò, ghi chú
- Nhận diện khuôn mặt và chữ viết
Planum temporale
- Tên
- Mặt phẳng thái dương
- Vai trò, ghi chú
- Thường lớn hơn ở bán cầu trái, liên quan ngôn ngữ
| Terminologia Anatomica | Tên | Vai trò, ghi chú |
|---|---|---|
| Gyri temporales transversi | Các hồi thái dương ngang (Heschl) | Vỏ thính giác chính (Brodmann 41, 42) |
| Gyrus temporalis superior | Hồi thái dương trên | Phần sau: vùng Wernicke, hiểu lời nói |
| Gyrus temporalis medius, inferior | Hồi thái dương giữa, dưới | Ngữ nghĩa, nhận dạng vật thể (đường thị giác bụng) |
| Gyrus fusiformis | Hồi hình thoi | Nhận diện khuôn mặt và chữ viết |
| Planum temporale | Mặt phẳng thái dương | Thường lớn hơn ở bán cầu trái, liên quan ngôn ngữ |
Giới hạn và cấu trúc
Thùy thái dương nằm dưới rãnh bên, gồm các hồi thái dương trên, giữa, dưới ở mặt ngoài, hồi thái dương ngang (Heschl) ở sàn rãnh bên, và ở mặt dưới là hồi chẩm – thái dương ngoài (hồi hình thoi) và hồi cạnh hải mã. Vỏ quanh khứu nằm ở ranh giới giữa thùy thái dương trong và đường thị giác bụng.[1][2]

Kết nối và chức năng
Hồi Heschl là vỏ thính giác chính; đường thính giác từ ốc tai qua nhân ốc tai, phức hợp trám trên, củ não sinh tư dưới và thể gối trong, tách thành dòng định vị âm thanh và dòng nhận dạng mẫu âm. Hồi hình thoi chuyên biệt cho nhận diện khuôn mặt, đồ vật và chữ viết; vỏ quanh khứu tham gia trí nhớ nhận biết đồ vật quen thuộc.[3][4][2]

Chức năng
- 01Thính giác
- 02Hiểu ngôn ngữ (vùng Wernicke, phần sau hồi thái dương trên)
- 03Trí nhớ tường thuật
- 04Nhận diện đối tượng và khuôn mặt (hồi hình thoi)
Các vùng
Tài liệu tham khảo
Nguồn tham khảo cho các số liệu và mô tả trên trang, tra cứu trên PubMed (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ).
- [1]Anatomy of the temporal lobe: From macro to microZachlod D et al., Handbook of clinical neurology 2022PMID 35964970
- [2]The perirhinal cortexSuzuki WA et al., Annual review of neuroscience 2014PMID 25032492
- [3]Auditory pathways: anatomy and physiologyPickles JO, Handbook of clinical neurology 2015PMID 25726260
- [4]The anatomical and functional specialization of the fusiform gyrusWeiner KS et al., Neuropsychologia 2016PMID 26119921
- [5]Automatic parcellation of human cortical gyri and sulci using standard anatomical nomenclatureDestrieux C et al., 2010PMID 20547229Căn cứ cho: Danh pháp hồi và rãnh vỏ não
- [6]Neuroanatomy, Cerebral HemisphereStatPearls (NCBI Bookshelf)PMID 31747196
- [7]Neuroanatomy, CerebellumStatPearls (NCBI Bookshelf)PMID 30844194
- [8]Current Controversies on Wernicke's Area and its Role in LanguagePMID 28656532Căn cứ cho: Vùng Wernicke
- [9]The human brain in numbers: a linearly scaled-up primate brainHerculano-Houzel S, 2009PMID 19915731