Thùy đỉnh
Mô hình
Vùng giải phẫu
Lobus parietalis
Thùy đỉnh
Nằm sau rãnh trung tâm, trên rãnh bên và trước rãnh đỉnh – chẩm. Hồi sau trung tâm chứa vỏ cảm giác thân thể sơ cấp (vùng Brodmann 3, 1, 2).
Chức năng
- Cảm giác thân thể: xúc giác, cảm giác bản thể, đau và nhiệt
- Tích hợp không gian và chú ý
- Đọc, viết và tính toán (hồi trên viền, hồi góc)
Mô tả
Nằm sau rãnh trung tâm, trên rãnh bên và trước rãnh đỉnh – chẩm. Hồi sau trung tâm chứa vỏ cảm giác thân thể sơ cấp (vùng Brodmann 3, 1, 2).
Các cấu trúc chính

Gyrus postcentralis
- Tên
- Hồi sau trung tâm
- Vai trò, ghi chú
- Vỏ cảm giác thân thể chính (Brodmann 3, 1, 2)
Lobulus parietalis superior
- Tên
- Tiểu thùy đỉnh trên
- Vai trò, ghi chú
- Tích hợp không gian, định hướng vận động tay
Gyrus supramarginalis
- Tên
- Hồi trên viền
- Vai trò, ghi chú
- Thực dụng động tác, âm vị học
Gyrus angularis
- Tên
- Hồi góc
- Vai trò, ghi chú
- Đọc, viết, tính toán; tổn thương bán cầu ưu thế gây hội chứng Gerstmann
Precuneus
- Tên
- Hồi trước chêm
- Vai trò, ghi chú
- Mạng mặc định, hình ảnh tinh thần về bản thân
| Terminologia Anatomica | Tên | Vai trò, ghi chú |
|---|---|---|
| Gyrus postcentralis | Hồi sau trung tâm | Vỏ cảm giác thân thể chính (Brodmann 3, 1, 2) |
| Lobulus parietalis superior | Tiểu thùy đỉnh trên | Tích hợp không gian, định hướng vận động tay |
| Gyrus supramarginalis | Hồi trên viền | Thực dụng động tác, âm vị học |
| Gyrus angularis | Hồi góc | Đọc, viết, tính toán; tổn thương bán cầu ưu thế gây hội chứng Gerstmann |
| Precuneus | Hồi trước chêm | Mạng mặc định, hình ảnh tinh thần về bản thân |
Giới hạn và cấu trúc
Thùy đỉnh nằm sau rãnh trung tâm, trên rãnh bên, trước rãnh đỉnh – chẩm. Gồm hồi sau trung tâm (vỏ cảm giác thân thể chính), tiểu thùy đỉnh trên và dưới (hồi trên viền, hồi góc) và ở mặt trong là hồi trước chêm (precuneus).

Kết nối và chức năng
Vỏ đỉnh chứa các bản đồ cảm giác thân thể theo định khu; bản đồ không tỉ lệ với bề mặt cơ thể mà phóng to những vùng quan trọng như bàn tay và mặt (người tí hon cảm giác). Hồi trước chêm là một trong những vùng hoạt động mạnh nhất của “mạng mặc định” khi nghỉ tỉnh táo, và giảm hoạt động khi ngủ, gây mê hoặc trong các rối loạn ý thức.[1][2]

Liên hệ lâm sàng
Chức năng
- 01Cảm giác thân thể: xúc giác, cảm giác bản thể, đau và nhiệt
- 02Tích hợp không gian và chú ý
- 03Đọc, viết và tính toán (hồi trên viền, hồi góc)
Các vùng
Tài liệu tham khảo
Nguồn tham khảo cho các số liệu và mô tả trên trang, tra cứu trên PubMed (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ).
- [1]Somatosensory mapsHarding-Forrester S et al., Handbook of clinical neurology 2018PMID 29519481
- [2]The precuneus and consciousnessCavanna AE, CNS spectrums 2007PMID 17603406
- [3]Somatosensory deficitsKlingner CM et al., Handbook of clinical neurology 2018PMID 29519458
- [4]Constructional apraxiaGainotti G et al., Handbook of clinical neurology 2018PMID 29519467
- [5]Automatic parcellation of human cortical gyri and sulci using standard anatomical nomenclatureDestrieux C et al., 2010PMID 20547229Căn cứ cho: Danh pháp hồi và rãnh vỏ não
- [6]Neuroanatomy, Cerebral HemisphereStatPearls (NCBI Bookshelf)PMID 31747196
- [7]Neuroanatomy, CerebellumStatPearls (NCBI Bookshelf)PMID 30844194
- [8]Current Controversies on Wernicke's Area and its Role in LanguagePMID 28656532Căn cứ cho: Vùng Wernicke
- [9]The human brain in numbers: a linearly scaled-up primate brainHerculano-Houzel S, 2009PMID 19915731