Não bộThùy đỉnh
Não bộ· Lobus parietalis

Thùy đỉnh

Mô hình

Vùng giải phẫu

Lobus parietalis

Thùy đỉnh

Nằm sau rãnh trung tâm, trên rãnh bên và trước rãnh đỉnh – chẩm. Hồi sau trung tâm chứa vỏ cảm giác thân thể sơ cấp (vùng Brodmann 3, 1, 2).

Chức năng

  • Cảm giác thân thể: xúc giác, cảm giác bản thể, đau và nhiệt
  • Tích hợp không gian và chú ý
  • Đọc, viết và tính toán (hồi trên viền, hồi góc)

Mô tả

Nằm sau rãnh trung tâm, trên rãnh bên và trước rãnh đỉnh – chẩm. Hồi sau trung tâm chứa vỏ cảm giác thân thể sơ cấp (vùng Brodmann 3, 1, 2).

Các cấu trúc chính

Thùy đỉnh được tô trên mặt ngoài bán cầu (theo Gray, hình 726).
Thùy đỉnh được tô trên mặt ngoài bán cầu (theo Gray, hình 726).Gray, vectorized by Mysid, colourd by was_a_bee. · Public domain · Nguồn
  • Gyrus postcentralis

    Tên
    Hồi sau trung tâm
    Vai trò, ghi chú
    Vỏ cảm giác thân thể chính (Brodmann 3, 1, 2)
  • Lobulus parietalis superior

    Tên
    Tiểu thùy đỉnh trên
    Vai trò, ghi chú
    Tích hợp không gian, định hướng vận động tay
  • Gyrus supramarginalis

    Tên
    Hồi trên viền
    Vai trò, ghi chú
    Thực dụng động tác, âm vị học
  • Gyrus angularis

    Tên
    Hồi góc
    Vai trò, ghi chú
    Đọc, viết, tính toán; tổn thương bán cầu ưu thế gây hội chứng Gerstmann
  • Precuneus

    Tên
    Hồi trước chêm
    Vai trò, ghi chú
    Mạng mặc định, hình ảnh tinh thần về bản thân

Giới hạn và cấu trúc

Thùy đỉnh nằm sau rãnh trung tâm, trên rãnh bên, trước rãnh đỉnh – chẩm. Gồm hồi sau trung tâm (vỏ cảm giác thân thể chính), tiểu thùy đỉnh trên và dưới (hồi trên viền, hồi góc) và ở mặt trong là hồi trước chêm (precuneus).

Hồi sau trung tâm, vỏ cảm giác thân thể chính (theo Gray, hình 726).
Hồi sau trung tâm, vỏ cảm giác thân thể chính (theo Gray, hình 726).Gray, vectorized by Mysid, colourd by was_a_bee. · Public domain · Nguồn

Kết nối và chức năng

Vỏ đỉnh chứa các bản đồ cảm giác thân thể theo định khu; bản đồ không tỉ lệ với bề mặt cơ thể mà phóng to những vùng quan trọng như bàn tay và mặt (người tí hon cảm giác). Hồi trước chêm là một trong những vùng hoạt động mạnh nhất của “mạng mặc định” khi nghỉ tỉnh táo, và giảm hoạt động khi ngủ, gây mê hoặc trong các rối loạn ý thức.[1][2]

Mô hình 3D thùy đỉnh (đỏ), nhìn từ trên (Anatomography).
Mô hình 3D thùy đỉnh (đỏ), nhìn từ trên (Anatomography).Anatomography · CC BY-SA 2.1 jp · Nguồn

Liên hệ lâm sàng

Tổn thương thùy đỉnh gây rối loạn cảm giác vỏ não (mất nhận biết đồ vật bằng xúc giác), mất dùng động tác dựng hình, và khi ở bán cầu không ưu thế có thể gây hội chứng lãng quên nửa người bên đối diện.[3][4]

Chức năng

  1. 01Cảm giác thân thể: xúc giác, cảm giác bản thể, đau và nhiệt
  2. 02Tích hợp không gian và chú ý
  3. 03Đọc, viết và tính toán (hồi trên viền, hồi góc)

Các vùng

Nội dung phục vụ mục đích học tập và tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay tư vấn của nhân viên y tế.

Mô hình: Z-Anatomy, dựa trên BodyParts3D © The Database Center for Life Science; vỏ não từ Brain for Blender (A. M. Winkler); qua bộ dữ liệu Svitylo 3D Anatomy Atlas. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã chuyển hệ tọa độ và tô màu lại.