Thùy trán
Mô hình
Vùng giải phẫu
Lobus frontalis
Thùy trán
Thùy lớn nhất của bán cầu đại não, nằm trước rãnh trung tâm và trên rãnh bên. Hồi trước trung tâm chứa vỏ vận động sơ cấp (vùng Brodmann 4); vỏ trước trán đảm nhận các chức năng điều hành.
Chức năng
- Vận động có ý thức (vỏ vận động sơ cấp và vỏ tiền vận động)
- Chức năng điều hành: lập kế hoạch, ức chế đáp ứng, trí nhớ làm việc
- Diễn đạt ngôn ngữ (vùng Broca, Brodmann 44–45, thường ở bán cầu ưu thế)
- Hành vi xã hội và nhân cách
Mô tả
Thùy lớn nhất của bán cầu đại não, nằm trước rãnh trung tâm và trên rãnh bên. Hồi trước trung tâm chứa vỏ vận động sơ cấp (vùng Brodmann 4); vỏ trước trán đảm nhận các chức năng điều hành.
Các cấu trúc chính

Gyrus precentralis
- Tên
- Hồi trước trung tâm
- Vai trò, ghi chú
- Vỏ vận động chính (Brodmann 4), bản đồ cơ thể ngược
Gyrus frontalis superior
- Tên
- Hồi trán trên
- Vai trò, ghi chú
- Vùng vận động bổ sung ở mặt trong
Gyrus frontalis medius
- Tên
- Hồi trán giữa
- Vai trò, ghi chú
- Vỏ trước trán lưng – ngoài, vùng mắt trán
Gyrus frontalis inferior
- Tên
- Hồi trán dưới
- Vai trò, ghi chú
- Phần nắp và tam giác: vùng Broca (Brodmann 44, 45)
Gyri orbitales, gyrus rectus
- Tên
- Các hồi ổ mắt, hồi thẳng
- Vai trò, ghi chú
- Vỏ ổ mắt – trán: đánh giá phần thưởng, hành vi xã hội
Lobulus paracentralis (pars anterior)
- Tên
- Tiểu thùy cạnh trung tâm (phần trước)
- Vai trò, ghi chú
- Vận động chi dưới; kiểm soát bàng quang
| Terminologia Anatomica | Tên | Vai trò, ghi chú |
|---|---|---|
| Gyrus precentralis | Hồi trước trung tâm | Vỏ vận động chính (Brodmann 4), bản đồ cơ thể ngược |
| Gyrus frontalis superior | Hồi trán trên | Vùng vận động bổ sung ở mặt trong |
| Gyrus frontalis medius | Hồi trán giữa | Vỏ trước trán lưng – ngoài, vùng mắt trán |
| Gyrus frontalis inferior | Hồi trán dưới | Phần nắp và tam giác: vùng Broca (Brodmann 44, 45) |
| Gyri orbitales, gyrus rectus | Các hồi ổ mắt, hồi thẳng | Vỏ ổ mắt – trán: đánh giá phần thưởng, hành vi xã hội |
| Lobulus paracentralis (pars anterior) | Tiểu thùy cạnh trung tâm (phần trước) | Vận động chi dưới; kiểm soát bàng quang |
Giới hạn và cấu trúc
Thùy trán nằm trước rãnh trung tâm và trên rãnh bên. Mặt ngoài gồm hồi trước trung tâm (vỏ vận động chính) và ba hồi trán trên, giữa, dưới; hồi trán dưới chứa phần tam giác và phần nắp (vùng Broca ở bán cầu ưu thế). Vỏ trước trán phát triển mạnh nhất ở người, chiếm khoảng 30% tổng diện tích vỏ não.[1][2]

Kết nối và chức năng
Chức năng của thùy trán dựa vào mạng lưới sợi liên hợp ngắn và dài, cho phép nó tiếp cận trực tiếp thông tin cảm giác và điều khiển các vùng lập kế hoạch, thực hiện vận động. Vỏ trước trán đảm nhận kiểm soát nhận thức “từ trên xuống”: duy trì mục tiêu, ức chế phản ứng không phù hợp và chuyển đổi chiến lược. Về ngôn ngữ, mô hình kinh điển Broca – Wernicke nay được thay bằng quan niệm mạng lưới phân tán, có cả các cấu trúc dưới vỏ.[2][3][4]
Chức năng
- 01Vận động có ý thức (vỏ vận động sơ cấp và vỏ tiền vận động)
- 02Chức năng điều hành: lập kế hoạch, ức chế đáp ứng, trí nhớ làm việc
- 03Diễn đạt ngôn ngữ (vùng Broca, Brodmann 44–45, thường ở bán cầu ưu thế)
- 04Hành vi xã hội và nhân cách
Các vùng
Tài liệu tham khảo
Nguồn tham khảo cho các số liệu và mô tả trên trang, tra cứu trên PubMed (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ).
- [1]What constitutes the prefrontal cortex?Carlén M, Science 2017PMID 29074767
- [2]The anatomy of the human frontal lobeCatani M, Handbook of clinical neurology 2019PMID 31590750
- [3]Goal-direction and top-down controlBuschman TJ et al., Philosophical transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological sciences 2014PMID 25267814
- [4]Broca and Wernicke are dead, or moving past the classic model of language neurobiologyTremblay P et al., Brain and language 2016PMID 27584714
- [5]Automatic parcellation of human cortical gyri and sulci using standard anatomical nomenclatureDestrieux C et al., 2010PMID 20547229Căn cứ cho: Danh pháp hồi và rãnh vỏ não
- [6]Neuroanatomy, Cerebral HemisphereStatPearls (NCBI Bookshelf)PMID 31747196
- [7]Neuroanatomy, CerebellumStatPearls (NCBI Bookshelf)PMID 30844194
- [8]Current Controversies on Wernicke's Area and its Role in LanguagePMID 28656532Căn cứ cho: Vùng Wernicke
- [9]The human brain in numbers: a linearly scaled-up primate brainHerculano-Houzel S, 2009PMID 19915731