Não bộCác rãnh gian thùy
Não bộ· Sulci interlobares

Các rãnh gian thùy

Mô hình

Vùng giải phẫu

Sulci interlobares

Các rãnh gian thùy

Các rãnh làm mốc ranh giới giữa các thùy: rãnh trung tâm (Rolando), rãnh bên (Sylvius), rãnh đỉnh – chẩm và rãnh cựa.

Chức năng

  • Mốc giải phẫu để định khu vỏ não
  • Gấp nếp làm tăng diện tích vỏ não: khoảng hai phần ba vỏ não nằm trong các rãnh

Mô tả

Các rãnh làm mốc ranh giới giữa các thùy: rãnh trung tâm (Rolando), rãnh bên (Sylvius), rãnh đỉnh – chẩm và rãnh cựa.

Các cấu trúc chính

Rãnh bên ngăn thùy thái dương với thùy trán và thùy đỉnh (theo Gray, hình 726).
Rãnh bên ngăn thùy thái dương với thùy trán và thùy đỉnh (theo Gray, hình 726).Gray · Public domain · Nguồn
  • Sulcus centralis

    Tên
    Rãnh trung tâm (Rolando)
    Vai trò, ghi chú
    Ngăn thùy trán với thùy đỉnh, vỏ vận động với cảm giác
  • Sulcus lateralis

    Tên
    Rãnh bên (Sylvius)
    Vai trò, ghi chú
    Ngăn thùy thái dương với thùy trán – đỉnh; che thùy đảo
  • Sulcus parietooccipitalis

    Tên
    Rãnh đỉnh – chẩm
    Vai trò, ghi chú
    Ranh giới đỉnh – chẩm ở mặt trong
  • Sulcus cinguli

    Tên
    Rãnh đai
    Vai trò, ghi chú
    Giới hạn hồi đai; nhánh viền chạy tới bờ trên bán cầu
  • Fissura longitudinalis cerebri

    Tên
    Khe dọc đại não
    Vai trò, ghi chú
    Ngăn hai bán cầu, chứa liềm đại não

Giới hạn và cấu trúc

Các rãnh gian thùy chính là rãnh trung tâm (Rolando), rãnh bên (Sylvius) và rãnh đỉnh – chẩm. Hình thái nếp gấp vỏ não thay đổi nhiều giữa các cá thể; trong sâu các rãnh lớn có những hồi chuyển tiếp chìm (“plis de passage”), như hồi chuyển tiếp ở giữa rãnh trung tâm.[1]

Rãnh đỉnh – chẩm ở mặt trong bán cầu (theo Gray, hình 727).
Rãnh đỉnh – chẩm ở mặt trong bán cầu (theo Gray, hình 727).Gray, Mysid · Public domain · Nguồn

Kết nối và chức năng

Nếp gấp vỏ não hình thành trong thai kỳ do sự tăng sinh của tế bào tiền thân thần kinh, làm diện tích vỏ não tăng nhanh hơn thể tích hộp sọ. Bất thường của quá trình này gây các dị dạng phát triển vỏ não (vô hồi não, đa hồi nhỏ…), ngày nay có thể phát hiện từ thời kỳ bào thai bằng chẩn đoán hình ảnh.[2][3]

Rãnh cựa ở mặt trong bán cầu, nơi có vỏ thị giác chính (theo Gray, hình 727).
Rãnh cựa ở mặt trong bán cầu, nơi có vỏ thị giác chính (theo Gray, hình 727).Gray, Mysid · Public domain · Nguồn

Chức năng

  1. 01Mốc giải phẫu để định khu vỏ não
  2. 02Gấp nếp làm tăng diện tích vỏ não: khoảng hai phần ba vỏ não nằm trong các rãnh

Các vùng

Nội dung phục vụ mục đích học tập và tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay tư vấn của nhân viên y tế.

Mô hình: Z-Anatomy, dựa trên BodyParts3D © The Database Center for Life Science; vỏ não từ Brain for Blender (A. M. Winkler); qua bộ dữ liệu Svitylo 3D Anatomy Atlas. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã chuyển hệ tọa độ và tô màu lại.