膝と膝窩
モデル
レイヤー
BodyParts3D に基づく Z-Anatomy 解剖モデル(CC BY-SA 4.0)。
概要
(右)膝と膝窩の局所モデル:大腿骨下端、膝蓋骨、脛骨と腓骨の上端、2つの半月、前・後十字靱帯と側副靱帯、膝周囲の滑液包、大腿四頭筋と膝蓋靱帯、膝窩を区切るハムストリングと腓腹筋の内側頭・外側頭、膝窩動脈と膝窩静脈、脛骨神経と総腓骨神経。
境界と区分
浅層から深層へ
血管、神経とリンパ
発生
解剖学的変異
621例(1,242肢)のデジタルサブトラクション血管造影研究では、89.2%が教科書どおりの膝窩動脈の分岐を示した。変異には、後脛骨動脈の低形成または無形成(5.1%)、前脛骨動脈の低形成または無形成(1.7%)、前脛骨動脈の高位起始(1.2%)、両脛骨動脈の低形成(0.8%)、後脛骨動脈の高位起始(0.4%)、前方型脛骨腓骨動脈幹(0.1%)があった。一側の肢に変異がある場合、28%で対側の肢にも変異があった。女性の前十字靱帯は男性より破断荷重、剛性、弾性率が低く、女性は同年齢の男性の2〜7倍の頻度で前十字靱帯を断裂する。前十字靱帯の大腿骨側と脛骨側の付着部の大きさと位置もわずかに異なる。[9][4]
臨床との関連
外科的・手技上の留意点
前十字靱帯再建の目的は機能を保ちながら安定性を回復することである。正確な骨孔の位置決めには、付着部、2つの線維束の方向、屈曲と伸展におけるそれらの挙動の理解が必要である。移植腱には自家腱(ハムストリング腱、骨付き膝蓋腱、大腿四頭筋腱)、同種腱、人工靱帯がある。後十字靱帯損傷の治療はなお議論があり、保存療法から手術療法への移行がみられ、一重束再建と二重束再建をめぐる議論が続いている。単独の内側側副靱帯断裂の大部分は、競技者であっても装具とリハビリテーションでよく治癒する。手術は複合損傷や持続する不安定性に限られる。膝への後方アプローチには膝窩動脈の変異の知識が求められ、膝窩動脈瘤の血管内治療は合併症が少ない。[4][5][6][9]
主な構造
Fossa poplitea
- 名称
- 膝窩
- 位置、役割
- 4つの筋腹で境される;膝窩動静脈、脛骨神経と総腓骨神経
Lig. cruciatum anterius
- 名称
- 前十字靱帯
- 位置、役割
- 脛骨の前方移動を防ぐ
Lig. cruciatum posterius
- 名称
- 後十字靱帯
- 位置、役割
- 脛骨の後方移動を防ぐ
Meniscus medialis
- 名称
- 内側半月
- 位置、役割
- C字形;脛側側副靱帯に付着
Meniscus lateralis
- 名称
- 外側半月
- 位置、役割
- ほぼ円形で可動性が大きい
Patella
- 名称
- 膝蓋骨
- 位置、役割
- 最大の種子骨、大腿四頭筋腱の中にある
A. poplitea
- 名称
- 膝窩動脈
- 位置、役割
- 膝窩で最も深い構造;5本の膝動脈
| Terminologia Anatomica | 名称 | 位置、役割 |
|---|---|---|
| Fossa poplitea | 膝窩 | 4つの筋腹で境される;膝窩動静脈、脛骨神経と総腓骨神経 |
| Lig. cruciatum anterius | 前十字靱帯 | 脛骨の前方移動を防ぐ |
| Lig. cruciatum posterius | 後十字靱帯 | 脛骨の後方移動を防ぐ |
| Meniscus medialis | 内側半月 | C字形;脛側側副靱帯に付着 |
| Meniscus lateralis | 外側半月 | ほぼ円形で可動性が大きい |
| Patella | 膝蓋骨 | 最大の種子骨、大腿四頭筋腱の中にある |
| A. poplitea | 膝窩動脈 | 膝窩で最も深い構造;5本の膝動脈 |
各レイヤーの内容
皮膚Cutis6
- Fossa poplitea · Popliteal fossa
- Regio anterior cruris · Anterior region of leg
- Regio anterior genus · Anterior region of knee
- Regio posterior cruris · Posterior region of leg
- Regio posterior femoris · Posterior region of thigh
- Regio posterior genus · Posterior region of knee
筋、筋膜と腱鞘Musculi, fasciae et vaginae tendinum38
- (Bursa subtendinea prepatellaris) · Subtendinous prepatellar bursa
- Adductor magnus · Adductor magnus
- Bursa anserina · Anserine bursa
- Bursa infrapatellaris profunda · Deep infrapatellar bursa
- Bursa musculi semimembranosi · Semimembranosus bursa
- Bursa subcutanea infrapatellaris · Subcutaneous infrapatellar bursa
- Bursa subcutanea prepatellaris · Subcutaneous prepatellar bursa
- Bursa subcutanea tuberositatis tibiae · Subcutaneous bursa of tuberosity of tibia
- Bursa subtendinea inferior musculi bicipitis femoris · Inferior subtendinous bursa of biceps femoris muscle
- Bursa subtendinea lateralis musculi gastrocnemii · Lateral subtendinous bursa of gastrocnemius muscle
- Bursa subtendinea medialis musculi gastrocnemii · Medial subtendinous bursa of gastrocnemius muscle
- Bursa subtendinea musculi sartorii · Subtendinous bursa of sartorius muscle
- Bursa suprapatellaris · Suprapatellar bursa
- Caput breve musculi bicipitis femoris · Short head of biceps femoris
- Caput laterale musculi gastrocnemii · Lateral head of gastrocnemius
- Caput longum musculi bicipitis femoris · Long head of biceps femoris
- Caput mediale musculi gastrocnemii · Medial head of gastrocnemius
- Extensor longus digitorum · Extensor digitorum longus
- Musculus fibularis longus · Fibularis longus muscle
- Musculus gracilis · Gracilis muscle
- Musculus plantaris · Plantaris muscle
- Musculus popliteus · Popliteus muscle
- Musculus semimembranosus · Semimembranosus muscle
- Musculus semitendinosus · Semitendinosus muscle
- Musculus soleus · Soleus muscle
- Musculus tibialis anterior · Tibialis anterior muscle
- Musculus tibialis posterior · Tibialis posterior muscle
- Musculus vastus intermedius · Vastus intermedius muscle
- Musculus vastus lateralis · Vastus lateralis muscle
- Musculus vastus medialis · Vastus medialis muscle
- Retinaculum laterale patellae · Lateral patellar retinaculum
- Retinaculum mediale patellae · Medial patellar retinaculum
- Septum intermusculare anterius cruris · Anterior intermuscular septum of leg
- Septum intermusculare laterale femoris · Lateral femoral intermuscular septum
- Septum intermusculare mediale femoris · Medial femoral intermuscular septum
- Septum intermusculare posterius cruris · Posterior intermuscular septum of leg
- Septum intermusculare transversum cruris · Transverse intermuscular septum of leg
- Subfacial prepatellar bursa
骨と軟骨Ossa et cartilagines4
- Fibula · Fibula
- Os femoris · Femur
- Patella · Patella
- Tibia · Tibia
関節と靱帯Juncturae et ligamenta22
- Capsula articularis articularis tibiofibularis superior · Articular capsule of superior tibiofibular joint
- Capsula articularis genus · Articular capsule of knee joint
- Corpus adiposum infrapatellare · Infrapatellar fat pad
- Ligamentum anterius capitis fibulae · Anterior ligament of fibular head
- Ligamentum collaterale fibulare · Fibular collateral ligament
- Ligamentum cruciatum anterius · Anterior cruciate ligament
- Ligamentum decussatum posterius · Posterior cruciate ligament
- Ligamentum meniscopatellare · Meniscopatellar ligament
- Ligamentum meniscotibiale anterior (Meniscus lateral) · Anterior meniscotibial ligament (Lateral meniscus)
- Ligamentum meniscotibiale anterior (Meniscus medial) · Anterior meniscotibial ligament (Medial meniscus)
- Ligamentum meniscotibiale posterior (Meniscus lateral) · Posterior meniscotibial ligament (Lateral meniscus)
- Ligamentum meniscotibiale posterior (Meniscus medial) · Posterior meniscotibial ligament (Medial meniscus)
- Ligamentum popliteofibulare · Popliteofibular ligament
- Ligamentum popliteum arcuatum · Arcuate popliteal ligament
- Ligamentum popliteum obliquum · Oblique popliteal ligament
- Ligamentum posterius capitis fibulae · Posterior ligament of fibular head
- Ligamentum transversum genus · Transverse ligament of knee
- Membrana interossea cruris · Interosseous membrane of leg
- Meniscus lateralis · Lateral meniscus
- Meniscus medialis · Medial meniscus
- Pars profunda ligamenti collateralis tibialis · Deep part of tibial collateral ligament
- Pars superficialis ligamenti collateralis tibialis · Superficial part of tibial collateral ligament
動脈Arteriae9
- Arteria inferior lateralis genus · Inferior lateral genicular artery
- Arteria inferior medialis genus · Inferior medial genicular artery
- Arteria poplitea · Popliteal artery
- Arteria superior lateralis genus · Superior lateral genicular artery
- Arteria superior medialis genus · Superior medial genicular artery
- Arteria tibialis anterior · Anterior tibial artery
- Middle genicular artery
- Ramus descendens arteriae circumflexae lateralis femoris · Descending branch of lateral circumflex femoral artery
- Rete patellare · Patellar anastomosis
静脈Venae4
- Vena poplitea · Popliteal vein
- Vena saphena parva · Small saphenous vein
- Venae geniculares · Genicular veins
- Venae tibiales anteriores · Anterior tibial veins
神経Nervi8
- Nervus cutaneus medialis surae · Medial sural cutaneous nerve
- Nervus fibularis communis · Common fibular nerve
- Nervus fibularis profundus · Deep fibular nerve
- Nervus fibularis superficialis · Superficial fibular nerve
- Nervus suralis · Sural nerve
- Nervus tibialis · Tibial nerve
- Ramus communicans suralis nervi fibularis communis · Sural communicating branch of common fibular nerve
- Ramus infrapatellaris nervi sapheni · Infrapatellar branch of saphenous nerve
リンパ系Systema lymphoideum5
- (Nodus fibularis) · (Fibular node)
- (Nodus tibialis anterior) · (Anterior tibial node)
- (Nodus tibialis posterior) · (Posterior tibial node)
- Nodi poplitei profundi · Deep popliteal nodes
- Nodi poplitei superficiales · Superficial popliteal nodes
全文を読む(StatPearls)
このテーマに関する StatPearls の章を原文のまま掲載しています。CC BY-NC-ND 4.0 ライセンスは改変しない複製のみを認めるため、翻訳や要約はしていません。
Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Knee Posterior Cruciate LigamentCox CF, Graefe SB, Black AC, Bordoni B · StatPearls 2023 · NBK535416 · 16k 文字
読み込み中…
Cox CF, Graefe SB, Black AC, Bordoni B. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Knee Posterior Cruciate Ligament. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK535416 · PMID 30571037 · CC BY-NC-ND 4.0. 原文のまま、改変なしで掲載。
Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Medial Collateral LigamentMabrouk A, Hubbard JB · StatPearls 2025 · NBK507780 · 16k 文字
読み込み中…
Mabrouk A, Hubbard JB. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Medial Collateral Ligament. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. NBK507780 · PMID 29939557 · CC BY-NC-ND 4.0. 原文のまま、改変なしで掲載。
Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Anterior Cruciate LigamentYoo H, Marappa-Ganeshan R · StatPearls 2023 · NBK559233 · 12k 文字
読み込み中…
Yoo H, Marappa-Ganeshan R. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Anterior Cruciate Ligament. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK559233 · PMID 32644659 · CC BY-NC-ND 4.0. 原文のまま、改変なしで掲載。
Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Popliteal ArteryBowers Z, Nassereddin A, Sinkler MA, Bordoni B · StatPearls 2023 · NBK537125 · 10k 文字
読み込み中…
Bowers Z, Nassereddin A, Sinkler MA, Bordoni B. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Popliteal Artery. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK537125 · PMID 30725810 · CC BY-NC-ND 4.0. 原文のまま、改変なしで掲載。
局所解剖学
参考文献
このページの数値と記述の出典。PubMed(米国国立医学図書館)に収載されています。
- [1]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, KneeGupton M et al., StatPearls 2023PMID 29763193
- [2]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee PatellaCox CF et al., StatPearls 2023PMID 30137819
- [3]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Tibial NerveDesai SS et al., StatPearls 2026PMID 30725713
- [4]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Anterior Cruciate LigamentYoo H et al., StatPearls 2023PMID 32644659
- [5]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Knee Posterior Cruciate LigamentCox CF et al., StatPearls 2023PMID 30571037
- [6]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Medial Collateral LigamentMabrouk A et al., StatPearls 2025PMID 29939557
- [7]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Lateral MeniscusCox CF et al., StatPearls 2023PMID 30137778
- [8]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Gastrocnemius MuscleBordoni B et al., StatPearls 2026PMID 30422541
- [9]Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Popliteal ArteryBowers Z et al., StatPearls 2023PMID 30725810
