文档会阴与盆底
局部解剖学· Perineum et diaphragma pelvis

会阴与盆底

模型

层

基于 BodyParts3D 的 Z-Anatomy 解剖模型,采用 CC BY-SA 4.0 许可。

概述

会阴与盆底区域模型(男性模型):骨盆及坐骨结节、坐骨耻骨支和耻骨联合,构成盆膈的肛提肌(耻尾肌、髂尾肌、耻骨肛门肌)和尾骨肌,肛门外括约肌,闭孔内肌,泌尿生殖器官(膀胱、前列腺、尿道、阴茎海绵体和尿道海绵体、睾丸与附睾),阴部动脉和阴部神经,骶丛以及髂淋巴结和腹股沟淋巴结。

境界与分区

会阴是盆膈以下的菱形区域,前界为耻骨联合,前外侧界为坐骨耻骨支,外侧界为坐骨结节,后外侧界为骶结节韧带,后界为尾骨。两侧坐骨结节之间的横线将其分为前方的尿生殖三角(尿道、阴茎或阴蒂根部和外阴)和后方的肛三角(肛管和两侧坐骨肛门窝)。位于两三角之间的会阴中心腱是多块肌肉的汇合点。[1][2]

男性骨盆(Gray's 图 241)。
男性骨盆(Gray's 图 241)。Henry Vandyke Carter · Public domain · 来源

由浅入深的层次

盆膈是骨盆的肌性底,由肛提肌(耻尾肌、耻骨直肠肌、髂尾肌)和尾骨肌构成,起自耻骨体、闭孔筋膜腱弓和坐骨棘,止于尾骨和肛尾韧带。其下方,尿生殖三角内有会阴膜及球海绵体肌、坐骨海绵体肌和会阴横肌;肛三角内有肛门外括约肌和充满脂肪的坐骨肛门窝,其外侧壁为闭孔内肌。该三维模型为男性,缺少会阴浅层肌:其肌层显示盆膈、肛门外括约肌和闭孔内肌;为便于从下方观察会阴,省略了大腿肌和臀肌。[3][1]

女性骨盆矢状切面,显示子宫、膀胱和直肠(Gray's 图 1166)。
女性骨盆矢状切面,显示子宫、膀胱和直肠(Gray's 图 1166)。Henry Vandyke Carter · Public domain · 来源

血管、神经和淋巴

阴部血管神经束(阴部内动脉、静脉和阴部神经,S2–S4)经梨状肌下方的坐骨大孔出盆,绕坐骨棘和骶棘韧带,经坐骨小孔进入会阴,走行于坐骨肛门窝外侧壁的阴部管(Alcock管)内。其分支有肛(直肠下)神经和血管、会阴神经和血管以及阴茎或阴蒂背神经和背动脉。齿状线以下的肛管、会阴皮肤、阴囊和外阴的淋巴回流至腹股沟浅淋巴结;前列腺和膀胱的淋巴回流至髂淋巴结。[4][5][6][7]

胚胎发育

盆部肌肉来源于两组胚胎结构:耻尾组形成坐骨尾骨肌和肛提肌,以及耻骨尿道–膀胱–直肠骶骨韧带;泄殖腔周围肌形成括约肌和会阴肌。肛提肌是有尾哺乳动物尾部肌肉的进化残余;其原基在第9周可见,已被疏松间充质分为三部分,第14周呈漏斗形,男女差异在妊娠中期出现。胎儿期有一明显的纤维隔连接坐骨肛门窝的壁层和脏层,并附着于会阴膜后方;成人时这些纤维分散于脂肪小叶之间,锚定于闭孔内肌筋膜、臀大肌和括约肌,构成支撑坐骨肛门窝脂肪的支架。[1][3][2]

解剖变异

阴部神经在粗细、走行、分支数目和支配结构方面差异很大;即使小样本尸体研究也常发现多种变异,有些人的阴部神经还接受S2–S4以外的纤维。肛提肌神经可直接来自第四骶神经或尾丛;女性MRI可显示肛提肌复合体变薄或部分发育不全等形态变异。衰老会改变女性盆底:肌张力下降,生殖裂孔增宽,髂尾肌纤维更偏向尾侧,耻骨直肠肌后部变薄。体重过大使直肠扩张,并将会阴、宫颈和膀胱颈向下推移;在男性,体重对会阴位置的影响更大。[7][3][1]

临床联系

阴部神经阻滞在坐骨棘附近进行,神经在此绕行于骶棘韧带后方,用于缓解分娩或会阴手术时的疼痛。分娩时会阴中心腱撕裂可削弱盆底,促成盆腔器官脱垂和尿失禁。坐骨肛门窝脓肿可经肛后间隙蔓延至对侧(马蹄形脓肿)。前列腺紧邻直肠前方,可通过直肠指检检查。[6][7]

外科与操作要点

盆底功能障碍可继发于破坏结构支持或神经通路的产科、泌尿科和结直肠手术。经阴道分娩时骨盆出口扩张,牵拉肛提肌、会阴体和阴部神经,可能导致肛提肌撕脱、会阴撕裂或一过性阴部神经失用。阴部神经在剖宫产、根治性前列腺切除术、盆腔探查和肿瘤切除时也有风险,因此必须熟悉其绕坐骨棘及穿阴部管的走行。肛周脓肿是括约肌间腺感染的急性期,肛瘘是同一疾病的慢性期;脓液可扩散至坐骨肛门窝。肛提肌手术(针对肿瘤、创伤或脱垂)仅在非侵入性治疗失败后才考虑。[1][7][2][3]

主要结构

  • Diaphragma pelvis

    名称
    盆膈
    位置、作用
    肛提肌和尾骨肌;承托盆腔器官
  • M. levator ani

    名称
    肛提肌
    位置、作用
    耻尾肌、耻骨直肠肌和髂尾肌部
  • Trigonum urogenitale

    名称
    尿生殖三角
    位置、作用
    位于两坐骨结节连线前方;尿道和外生殖器
  • Trigonum anale

    名称
    肛三角
    位置、作用
    位于两坐骨结节连线后方;肛管和坐骨肛门窝
  • Fossa ischioanalis

    名称
    坐骨肛门窝
    位置、作用
    位于肛提肌与闭孔内肌之间、充满脂肪的间隙
  • Canalis pudendalis

    名称
    阴部管(Alcock管)
    位置、作用
    闭孔筋膜的裂隙;内有阴部血管神经束
  • Corpus perineale

    名称
    会阴中心腱
    位置、作用
    两三角之间的纤维肌性结,多块肌肉在此汇合

各层包含的内容

皮肤Cutis5
  • Regio analis · Anal region
  • Regio glutea · Gluteal region
  • Regio urogenitalis · Urogenital region
  • Sulcus gluteus · Gluteal fold
  • Trigonum femorale · Femoral triangle
肌、筋膜和腱鞘Musculi, fasciae et vaginae tendinum14
  • (Bursa iliopectinea) · (Iliopectineal bursa)
  • Arcus iliopectineus · Iliopectineal arch
  • Arcus tendineus levatoris ani · Tendinous arch of levator ani
  • Bursa ischiadica obturatoris interni · Sciatic bursa of obturator internus
  • Bursa subtendinea obturatoris interni · Subtendinous bursa of obturator internus
  • Bursae intermusculares gluteae · Intermuscular gluteal bursae
  • Ligamentum inguinale · Inguinal ligament
  • Musculus coccygeus · Coccygeus muscle
  • Musculus iliococcygeus · Iliococcygeus muscle
  • Musculus puboanalis · Pubo-analis muscle
  • Musculus pubococcygeus · Pubococcygeus muscle
  • Musculus pyramidalis · Pyramidalis muscle
  • Obturator internus · Obturator internus
  • Sphincter externus ani · External anal sphincter
骨与软骨Ossa et cartilagines3
  • Os coccygis · Coccyx
  • Os coxae · Hip bone
  • Os sacrum · Sacrum
关节与韧带Juncturae et ligamenta21
  • Capsula articularis coxae · Articular capsule of hip joint
  • Cartilago triradiata · Triradiate cartilage
  • Discus interpubicus · Interpubic disc
  • Frenula capsulae
  • Labrum acetabuli · Acetabular labrum
  • Ligamentum capitis femoris · Ligament of head of femur
  • Ligamentum intercornuale · Intercornual ligament
  • Ligamentum ischiofemorale · Ischiofemoral ligament
  • Ligamentum pubicum inferius · Inferior pubic ligament
  • Ligamentum pubicum superius · Superior pubic ligament
  • Ligamentum pubofemorale · Pubofemoral ligament
  • Ligamentum sacroiliacum posterius · Posterior sacro-iliac ligament
  • Ligamentum sacrospinale · Sacrospinous ligament
  • Ligamentum sacrotuberale · Sacrotuberous ligament
  • Ligamentum transversum acetabuli · Transverse acetabular ligament
  • Membrana obturatoria · Obturator membrane
  • Pars descendens ligamenti iliofemoralis · Descending part of iliofemoral ligament
  • Pars transversa ligamenti iliofemoralis · Transverse part of iliofemoral ligament
  • Symphysis pubica · Pubic symphysis
  • Symphysis Sacrococcygea · Sacrococcygeal symphysis
  • Zona orbicularis · Zona orbicularis
泌尿生殖器官Organa urogenitalia12
  • Corpus cavernosum penis · Corpus cavernosum of penis
  • Corpus spongiosum penis · Corpus spongiosum of penis
  • Ductus deferens · Ductus deferens
  • Ductus ejaculatorius · Ejaculatory duct
  • Epididymis · Epididymis
  • Glandula seminalis · Seminal gland
  • Glans penis · Glans penis
  • Prostata · Prostate
  • Testis · Testis
  • Ureter · Ureter
  • Urethra · Urethra
  • Vesica urinaria · Urinary bladder
动脉Arteriae14
  • Arteria anorectalis superior · Superior anorectal artery
  • Arteria circumflexa lateralis femoris · Lateral circumflex femoral artery
  • Arteria circumflexa medialis femoris · Medial circumflex femoral artery
  • Arteria dorsalis penis · Dorsal artery of penis
  • Arteria glutea inferior · Inferior gluteal artery
  • Arteria obturatoria · Obturator artery
  • Arteria profunda femoris · Deep femoral artery
  • Arteria profunda penis · Deep artery of penis
  • Arteria pudendalis externa profunda · Deep external pudendal artery
  • Arteria pudendalis externa superficialis · Superficial external pudendal artery
  • Arteria pudendalis interna · Internal pudendal artery
  • Arteria sacralis mediana · Median sacral artery
  • Arteria testicularis dextra · Right testicular artery
  • Arteria testicularis sinistra · Left testicular artery
静脉Venae11
  • Vena dorsalis profunda penis · Deep dorsal vein of penis
  • Vena profunda femoris · Deep femoral vein
  • Vena pudendalis interna · Internal pudendal vein
  • Vena testicularis dextra · Right testicular vein
  • Vena testicularis sinistra · Left testicular vein
  • Venae circumflexae latérales · Lateral circumflex femoral veins
  • Venae circumflexae mediales · Medial circumflex femoral veins
  • Venae dorsales superficiales penis · Superficial dorsal veins of penis
  • Venae gluteae inferiores · Inferior gluteal veins
  • Venae pudendales extemae · External pudendal veins
  • Venae sacrales latérales · Lateral sacral veins
神经Nervi9
  • Cauda equina · Cauda equina
  • Nervus cutaneus posterior femoris · Posterior femoral cutaneous nerve
  • Nervus ilioinguinalis · Ilio-inguinal nerve
  • Nervus obturatorius · Obturator nerve
  • Nervus pudendalis · Pudendal nerve
  • Rami cutanei mediales cruris nervi sapheni · Medial crural cutaneous branches of saphenous nerve
  • Ramus femoralis nervi genitofemoralis · Femoral branch of genitofemoral nerve
  • Ramus genitalis nervi genitofemoralis · Genital branch of genitofemoral nerve
  • Ramus posterior nervi obturatorii · Posterior branch of obturator nerve
淋巴Systema lymphoideum18
  • (Nodus inguinalis profundus intermedius) · (Intermediate deep inguinal node)
  • (Nodus inguinalis profundus proximalis) · (Proximal deep inguinal node)
  • (Nodus lacunaris intermedius) · (Intermediate lacunar node)
  • (Nodus lacunaris lateralis) · (Lateral lacunar node)
  • (Nodus lacunaris medialis) · (Medial lacunar node)
  • Nodi epigastrici inferiores · Inferior epigastric nodes
  • Nodi glutei inferiores · Inferior gluteal nodes
  • Nodi glutei superiores · Superior gluteal nodes
  • Nodi iliaci externi intermedii · Intermediate external iliac nodes
  • Nodi inguinales superficiales inferiores · Inferior superficial inguinal nodes
  • Nodi inguinales superficiales superolaterales · Superolateral superficial inguinal nodes
  • Nodi inguinales superficiales superomediales · Superomedial superficial inguinal nodes
  • Nodi obturatorii · Obturator nodes
  • Nodi pararectales · Pararectal nodes
  • Nodi postvesicales · Postvesical nodes
  • Nodi prevesicales · Prevesical nodes
  • Nodi sacrales latérales · Lateral sacral nodes
  • Nodi vesicales latérales · Lateral vesical nodes

全文阅读(StatPearls)

本主题的 StatPearls 章节按原文收录。其 CC BY-NC-ND 4.0 许可仅允许不加修改的复制,因此不作翻译或删节。

Anatomy, Abdomen and Pelvis: Pelvic FloorBordoni B, Sugumar K, Leslie SW · StatPearls 2026 · NBK482200 · 31k 字符

正在加载…

Bordoni B, Sugumar K, Leslie SW. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Pelvic Floor. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK482200 · PMID 29489277 · CC BY-NC-ND 4.0. 按原文收录,未作修改。

Anatomy, Abdomen and Pelvis, Pudendal NerveKinter KJ, Newton BW · StatPearls 2023 · NBK554736 · 12k 字符

正在加载…

Kinter KJ, Newton BW. Anatomy, Abdomen and Pelvis, Pudendal Nerve. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK554736 · PMID 32134612 · CC BY-NC-ND 4.0. 按原文收录,未作修改。

Anatomy, Abdomen and Pelvis: Ischioanal FossaSiccardi MA, Scharbach S, Bordoni B · StatPearls 2022 · NBK535387 · 11k 字符

正在加载…

Siccardi MA, Scharbach S, Bordoni B. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Ischioanal Fossa. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022. NBK535387 · PMID 30571008 · CC BY-NC-ND 4.0. 按原文收录,未作修改。

Anatomy, Abdomen and Pelvis: Levator Ani MuscleGowda SN, Bordoni B · StatPearls 2022 · NBK556078 · 10k 字符

正在加载…

Gowda SN, Bordoni B. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Levator Ani Muscle. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022. NBK556078 · PMID 32310538 · CC BY-NC-ND 4.0. 按原文收录,未作修改。

局部解剖学

本内容仅供教学与参考,不能替代医疗专业人员的诊断或建议。

模型:Z-Anatomy,基于 BodyParts3D © 日本生命科学数据库中心;大脑皮质来自 Brain for Blender(A. M. Winkler);经 Svitylo 3D Anatomy Atlas 数据集获取。采用 CC BY-SA 4.0 许可。已转换坐标并重新着色。