ДокументацияСпина
Топографическая анатомия· Dorsum

Спина

Модель

Слои

Анатомическая модель Z-Anatomy на основе BodyParts3D, лицензия CC BY-SA 4.0.

Обзор

Топографическая модель спины от затылка до крестца: поверхностные мышцы, связывающие верхнюю конечность с позвоночником (трапециевидная, широчайшая мышца спины, ромбовидные, мышца, поднимающая лопатку), промежуточные задние зубчатые мышцы, глубокие собственные мышцы спины (выпрямитель позвоночника, поперечно-остистые, подзатылочные мышцы), трёхслойная пояснично-грудная фасция, позвоночный столб с дисками и связками, спинной мозг, задние ветви спинномозговых нервов, задние межрёберные и поясничные артерии.

Границы и деление

Спина простирается от верхней выйной линии до подвздошных гребней и крестца, латерально ограничена медиальными краями лопаток и задними подмышечными линиями. Её ось — позвоночный столб из 33 позвонков: 7 шейных, 12 грудных, 5 поясничных, 5 крестцовых (сросшихся в крестец) и 4 копчиковых. У взрослого он имеет четыре изгиба: шейный лордоз, грудной кифоз, поясничный лордоз и крестцовый изгиб. На поверхности остистые отростки служат ориентирами уровней: остистый отросток C7 наиболее выступает на шее, линия, соединяющая подвздошные гребни, проходит примерно через L4, а нижний угол лопатки лежит примерно на уровне T7.[1]

Позвоночный столб: шейный, грудной, поясничный отделы, крестец и копчик с изгибами (OpenStax).
Позвоночный столб: шейный, грудной, поясничный отделы, крестец и копчик с изгибами (OpenStax).OpenStax College · CC BY 3.0 · Источник

Слои от поверхностных к глубоким

Мышцы спины лежат в три слоя. Поверхностный слой связывает верхнюю конечность с позвоночником: трапециевидная мышца, широчайшая мышца спины, мышца, поднимающая лопатку, и две ромбовидные мышцы; их иннервируют передние ветви спинномозговых нервов (трапециевидную — нерв XI). Промежуточный слой — верхняя и нижняя задние зубчатые мышцы, прикрепляющиеся к рёбрам. Глубокий слой — собственные мышцы спины, иннервируемые задними ветвями: ременные мышцы, выпрямитель позвоночника с тремя тяжами (подвздошно-рёберная, длиннейшая и остистая мышцы), поперечно-остистые (полуостистая, многораздельные, вращатели) и мелкие межостистые и межпоперечные мышцы. Выпрямитель позвоночника разгибает позвоночник и поддерживает его изгибы. Пояснично-грудная фасция охватывает глубокие мышцы тремя листками (передним, средним, задним) и служит местом прикрепления широчайшей и поперечной мышцы живота. Глубже всего — позвоночный столб с межпозвоночными дисками (фиброзное кольцо вокруг студенистого ядра), передней и задней продольными и жёлтыми связками и спинной мозг в позвоночном канале.[1][2][3][4]

Связки позвоночного столба (OpenStax).
Связки позвоночного столба (OpenStax).OpenStax College · CC BY 3.0 · Источник

Сосуды, нервы и лимфатическая система

Каждый спинномозговой нерв делится на переднюю и заднюю ветви; задние ветви идут кзади и сегментарно иннервируют глубокие мышцы и кожу спины. Мышцы и кожа спины кровоснабжаются задними ветвями задних межрёберных и поясничных артерий, отходящих от аорты. Спинной мозг получает кровь из одной передней и двух задних спинальных артерий, усиленных корешково-медуллярными артериями; крупнейшая из них — артерия Адамкевича, питающая поясничный отдел спинного мозга. Спинной мозг заканчивается мозговым конусом, обычно на уровне L1–L2; ниже в субарахноидальном пространстве поясничной цистерны остаётся лишь конский хвост. Позвоночные вены образуют бесклапанные внутреннее и наружное позвоночные венозные сплетения.[5][6][7]

Эмбриология

Параксиальная мезодерма сегментируется на сомиты под действием «часов сегментации» — осцилляций сигналов Notch, Wnt и FGF. Каждый сомит делится на склеротом, образующий позвонки и рёбра, и дермомиотом, образующий скелетные мышцы и дерму. Клетки склеротома мигрируют вокруг хорды и нервной трубки и ресегментируются: каудальная половина одного склеротома соединяется с краниальной половиной следующего, образуя тело позвонка, поэтому спинномозговые нервы выходят между позвонками, а мышцы спины перекидываются через суставы. Межпозвонковый диск имеет двойное происхождение: студенистое ядро — из хорды, фиброзное кольцо и хрящевые замыкательные пластинки — из склеротома. Позвонки начинают окостеневать примерно на 8-й неделе из трёх первичных центров (центр тела и две половины дуги), которые сливаются в 3–6 лет; пять вторичных центров (верхушка остистого отростка, верхушки обоих поперечных отростков, обе поверхности тела) появляются в пубертате. Нарушения закрытия нервной трубки приводят к порокам от spina bifida до анэнцефалии.[8][9][10][11]

Анатомические варианты

Число позвонков и рёбер непостоянно: примерно у 3,4% людей только 11 пар рёбер, а грудопоясничные переходные позвонки встречаются примерно у 11%, поэтому подсчёт рёбер — ненадёжный способ определения уровня. Пояснично-крестцовые переходные позвонки (сакрализация L5 или люмбализация S1) часты и оцениваются по классификации Castellvi; если они вызывают боль в пояснице, говорят о синдроме Бертолотти. Раздвоенные остистые отростки постоянны на C2–C4, но почти никогда не встречаются на C7 (около 0,3%), поэтому по форме остистого отростка нельзя определить уровень во время операции. Артерия Адамкевича входит в твёрдую оболочку на уровне T9–T12 в 75% случаев, T5–T8 в 15% и L1–L2 в 10%; при «Адамкевич-доминантном» кровоснабжении её повреждение вызывает тяжёлую параплегию. Левая позвоночная артерия отходит прямо от дуги аорты у 2–5% людей.[8][9][12][10][13]

Клиническое значение

Грыжа диска возникает, когда студенистое ядро выпячивается за пределы фиброзного кольца, чаще всего в поясничном и шейном отделах, сдавливая корешки и вызывая боль, онемение и слабость в соответствующей конечности. Люмбальную пункцию выполняют в поясничной цистерне ниже мозгового конуса (обычно в промежутке L3–L4 или L4–L5), чтобы получить спинномозговую жидкость для диагностики менингита или субарахноидального кровоизлияния или измерить давление. При операциях на торакоабдоминальной аорте повреждение артерии Адамкевича может вызвать ишемию спинного мозга и нижнюю параплегию. Туберкулёз позвоночника может проявляться болью в спине, кифозом и слабостью ног.[2][6][5][1]

Хирургические и процедурные аспекты

В поперечных отверстиях шейных позвонков проходит позвоночная артерия, поэтому неправильно направленный винт в боковую массу или трансартикулярный винт C1–C2 может вызвать катастрофическое кровотечение и инсульт в вертебробазилярном бассейне; поскольку происхождение, доминантность и ход артерии вариабельны, при инструментации вблизи отверстия обязательна предоперационная 3D КТ-ангиография. В грудном отделе позвоночный канал узкий, ножки дуг тонкие, аорта прилежит слева от T3 до T7, симпатический ствол идёт от T1 до T12, а непарная вена пересекает позвоночник на уровне T4–T5, поэтому спинной мозг плохо переносит тракцию и ротацию. Операция по поводу грыжи диска требует соответствия клиники и визуализации, так как дегенеративные диски часты у бессимптомных взрослых; синдром конского хвоста и прогрессирующий двигательный дефицит — неотложные показания. Операции на поясничном отделе включают ламинэктомию, микродискэктомию и межтеловой спондилодез задним, трансфораминальным, латеральным, передним или косым доступом.[10][13][8][9][12]

Основные структуры

  • M. trapezius

    Название
    Трапециевидная мышца
    Положение, роль
    Поверхностный слой; поднимает, приводит и вращает лопатку; нерв XI
  • M. latissimus dorsi

    Название
    Широчайшая мышца спины
    Положение, роль
    От пояснично-грудной фасции к межбугорковой борозде; грудоспинной нерв
  • M. erector spinae

    Название
    Мышца, выпрямляющая позвоночник
    Положение, роль
    Подвздошно-рёберный, длиннейший и остистый тяжи; разгибает позвоночник
  • Mm. transversospinales

    Название
    Поперечно-остистые мышцы
    Положение, роль
    Полуостистая, многораздельные, вращатели; сегментарные стабилизаторы
  • Mm. suboccipitales

    Название
    Подзатылочные мышцы
    Положение, роль
    Ограничивают подзатылочный треугольник с позвоночной артерией
  • Fascia thoracolumbalis

    Название
    Пояснично-грудная фасция
    Положение, роль
    Три листка вокруг глубоких мышц; место прикрепления широчайшей и поперечной мышц
  • Discus intervertebralis

    Название
    Межпозвоночный диск
    Положение, роль
    Фиброзное кольцо вокруг студенистого ядра; амортизатор между телами позвонков
  • Conus medullaris

    Название
    Мозговой конус
    Положение, роль
    Нижний конец спинного мозга, обычно на уровне L1–L2

Что содержит каждый слой

КожаCutis7
  • Interscapulare regionis · Interscapular region
  • Regio infrascapularis · Infrascapular region
  • Regio lumbalis · Lumbar region
  • Regio sacralis · Sacral region
  • Regio scapularis · Scapular region
  • Regio vertebralis · Vertebral region
  • Trigonum auscultationis · Triangle of auscultation
Мышцы, фасции и сухожильные влагалищаMusculi, fasciae et vaginae tendinum69
  • Bursa ischiadica obturatoris interni · Sciatic bursa of obturator internus
  • Bursa subacromialis · Subacromial bursa
  • Bursa subdeltoidea · Subdeltoid bursa
  • Bursa subtendinea musculi infraspinati · Subtendinous bursa of infraspinatus muscle
  • Bursa subtendinea musculi teretis majoris · Subtendinous bursa of teres major muscle
  • Bursa subtendinea musculi trapezii · Subtendinous bursa of trapezius muscle
  • Bursa subtendinea obturatoris interni · Subtendinous bursa of obturator internus
  • Caput longum musculi tricipitis brachii · Long head of triceps brachii
  • Fascia deltoidea · Deltoid fascia
  • Fascia investiens superficialis colli lamina · Superficial investing cervical fascia
  • Fascia musculi piriformis · Piriformis fascia
  • Lamina anterior fasciae thoracolumbaris · Anterior layer of thoracolumbar fascia
  • Lamina media fasciae thoracolumbaris · Middle layer of thoracolumbar fascia
  • Lamina posterior fasciae thoracolumbaris · Posterior layer of thoracolumbar fascia
  • Levator scapulae · Levator scapulae
  • Levatores breves costarum · Levatores breves costarum
  • Levatores longi costarum · Levatores longi costarum
  • Musculi interspinales colli · Interspinales colli muscles
  • Musculi interspinales lumborum · Interspinales lumborum muscles
  • Musculi interspinales thoracis · Interspinales thoracis muscles
  • Musculus coccygeus · Coccygeus muscle
  • Musculus gemellus inferior · Inferior gemellus muscle
  • Musculus gemellus superior · Superior gemellus muscle
  • Musculus gluteus maximus · Gluteus maximus muscle
  • Musculus gluteus medius · Gluteus medius muscle
  • Musculus iliococcygeus · Iliococcygeus muscle
  • Musculus iliocostalis colli · Iliocostalis colli muscle
  • Musculus iliocostalis lumborum · Iliocostalis lumborum muscle
  • Musculus iliocostalis thoracis · Iliocostalis thoracis muscle
  • Musculus infraspinatus · Infraspinatus muscle
  • Musculus latissimus dorsi · Latissimus dorsi muscle
  • Musculus longissimus capitis · Longissimus capitis muscle
  • Musculus longissimus colli · Longissimus colli muscle
  • Musculus longissimus thoracis · Longissimus thoracis muscle
  • Musculus multifidus colli · Multifidus colli muscle
  • Musculus multifidus lumborum · Multifidus lumborum muscle
  • Musculus multifidus thoracis · Multifidus thoracis muscle
  • Musculus obliquus inferior capitis · Obliquus inferior capitis muscle
  • Musculus obliquus superior capitis · Obliquus superior capitis muscle
  • Musculus piriformis · Piriformis muscle
  • Musculus quadratus lumborum · Quadratus lumborum muscle
  • Musculus rectus posterior major capitis · Rectus posterior major capitis muscle
  • Musculus rectus posterior minor capitis · Rectus posterior minor capitis muscle
  • Musculus rhomboideus major · Rhomboid major muscle
  • Musculus rhomboideus minor · Rhomboid minor muscle
  • Musculus semispinalis colli · Semispinalis colli muscle
  • Musculus semispinalis thoracis · Semispinalis thoracis muscle
  • Musculus serratus posterior inferior · Serratus posterior inferior muscle
  • Musculus serratus posterior superior · Serratus posterior superior muscle
  • Musculus spinalis capitis · Spinalis capitis muscle
  • Musculus spinalis colli · Spinalis colli muscle
  • Musculus spinalis thoracis · Spinalis thoracis muscle
  • Musculus splenius capitis · Splenius capitis muscle
  • Musculus splenius colli · Splenius colli muscle
  • Musculus subscapularis · Subscapularis muscle
  • Musculus supraspinatus · Supraspinatus muscle
  • Musculus teres major · Teres major muscle
  • Musculus teres minor · Teres minor muscle
  • Pars acromialis musculi deltoidei · Acromial part of deltoid muscle
  • Pars ascendens musculi trapezii · Ascending part of trapezius muscle
  • Pars descendens musculi trapezii · Descending part of trapezius muscle
  • Pars spinalis scapularis musculi deltoidei · Scapular spinal part of deltoid muscle
  • Pars transversa musculi trapezii · Transverse part of trapezius muscle
  • Partes dors. musculorum intertransversariorum lat. lumborum · Dorsal parts of lateral intertransversarii lumborum muscles
  • Partes vent. musculorum intertransversariorum lat. lumborum · Ventral parts of lateral intertransversarii lumborum muscles
  • Rotatores · Rotatores
  • Septum intermusculare mediale brachii · Medial intermuscular septum of arm
  • Subcutaneous acromial bursa
  • Trochanteric bursa of gluteus medius muscle
Кости и хрящиOssa et cartilagines39
  • Atlas (C1) · Atlas (C1)
  • Axis (C2) · Axis (C2)
  • Decima costa · Tenth rib
  • Duodecima costa · Twelfth rib
  • Humerus · Humerus
  • Nona costa · Ninth rib
  • Octava costa · Eighth rib
  • Os coccygis · Coccyx
  • Os coxae · Hip bone
  • Os sacrum · Sacrum
  • Quarta costa · Fourth rib
  • Quinta costa · Fifth rib
  • Scapula · Scapula
  • Septima costa · Seventh rib
  • Sexta costa · Sixth rib
  • Tertia costa · Third rib
  • Undecima costa · Eleventh rib
  • Vertebra cervicalis III · Vertebra C3
  • Vertebra cervicalis IV · Vertebra C4
  • Vertebra cervicalis V · Vertebra C5
  • Vertebra cervicalis VI · Vertebra C6
  • Vertebra cervicalis VII · Vertebra C7
  • Vertebra lumborum I · Vertebra L1
  • Vertebra lumborum II · Vertebra L2
  • Vertebra lumborum III · Vertebra L3
  • Vertebra lumborum IV · Vertebra L4
  • Vertebra lumborum V · Vertebra L5
  • Vertebra thoracis I · Vertebra T1
  • Vertebra thoracis II · Vertebra T2
  • Vertebra thoracis III · Vertebra T3
  • Vertebra thoracis IV · Vertebra T4
  • Vertebra thoracis IX · Vertebra T9
  • Vertebra thoracis V · Vertebra T5
  • Vertebra thoracis VI · Vertebra T6
  • Vertebra thoracis VII · Vertebra T7
  • Vertebra thoracis VIII · Vertebra T8
  • Vertebra thoracis X · Vertebra T10
  • Vertebra thoracis XI · Vertebra T11
  • Vertebra thoracis XII · Vertebra T12
Суставы и связкиJuncturae et ligamenta52
  • Capsula articularis articularis acromioclavicularis · Articular capsule of acromioclavicular joint
  • Capsula articularis articulatio glenohumeralis · Articular capsule of glenohumeral joint
  • Discus articulationis acromioclavicularis · Articular disc of acromioclavicular joint
  • Discus intervertebralis C7-T1 · Intervertebral disc C7-T1
  • Discus intervertebralis T1-T2 · Intervertebral disc T1-T2
  • Discus intervertebralis T10-T11 · Intervertebral disc T10-T11
  • Discus intervertebralis T11-T12 · Intervertebral disc T11-T12
  • Discus intervertebralis T2-T3 · Intervertebral disc T2-T3
  • Discus intervertebralis T3-T4 · Intervertebral disc T3-T4
  • Discus intervertebralis T4-T5 · Intervertebral disc T4-T5
  • Discus intervertebralis T5-T6 · Intervertebral disc T5-T6
  • Discus intervertebralis T6-T7 · Intervertebral disc T6-T7
  • Discus intervertebralis T7-T8 · Intervertebral disc T7-T8
  • Discus intervertebralis T8-T9 · Intervertebral disc T8-T9
  • Discus intervertebralis T9-T10 · Intervertebral disc T9-T10
  • Labrum glenoideum · Glenoid labrum
  • Ligamenta flava · Ligamenta flava
  • Ligamenta interspinalia · Interspinous ligaments
  • Ligamenta intertransversaria · Intertransverse ligaments
  • Ligamentum acromioclaviculare · Acromioclavicular ligament
  • Ligamentum conoideum · Conoid ligament
  • Ligamentum coracoacromiale · Coraco-acromial ligament
  • Ligamentum costotransversarium · Costotransverse ligament
  • Ligamentum glenohumerale superius · Superior glenohumeral ligament
  • Ligamentum iliolumbale · Iliolumbar ligament
  • Ligamentum intercornuale · Intercornual ligament
  • Ligamentum intraarticulare capitis costae · Intra-articular ligament of head of rib
  • Ligamentum ischiofemorale · Ischiofemoral ligament
  • Ligamentum longitudinale posterius · Posterior longitudinal ligament
  • Ligamentum nuchae · Nuchal ligament
  • Ligamentum radiatum capitis costae · Radiate ligament of head of rib
  • Ligamentum sacroiliacum anterius · Anterior sacro-iliac ligament
  • Ligamentum sacroiliacum interosseum · Interosseous sacro-iliac ligament
  • Ligamentum sacroiliacum posterius · Posterior sacro-iliac ligament
  • Ligamentum sacrospinale · Sacrospinous ligament
  • Ligamentum sacrotuberale · Sacrotuberous ligament
  • Ligamentum supraspinale · Supraspinous ligament
  • Ligamentum transversum inferius scapulae · Inferior transverse scapular ligament
  • Ligamentum transversum superius scapulae · Superior transverse scapular ligament
  • Nucleus pulposus C7-T1 · Nucleus pulposus C7-T1
  • Nucleus pulposus T1-T2 · Nucleus pulposus T1-T2
  • Nucleus pulposus T10-T11 · Nucleus pulposus T10-T11
  • Nucleus pulposus T11-T12 · Nucleus pulposus T11-T12
  • Nucleus pulposus T2-T3 · Nucleus pulposus T2-T3
  • Nucleus pulposus T3-T4 · Nucleus pulposus T3-T4
  • Nucleus pulposus T4-T5 · Nucleus pulposus T4-T5
  • Nucleus pulposus T5-T6 · Nucleus pulposus T5-T6
  • Nucleus pulposus T6-T7 · Nucleus pulposus T6-T7
  • Nucleus pulposus T7-T8 · Nucleus pulposus T7-T8
  • Nucleus pulposus T8-T9 · Nucleus pulposus T8-T9
  • Nucleus pulposus T9-T10 · Nucleus pulposus T9-T10
  • Symphysis Sacrococcygea · Sacrococcygeal symphysis
АртерииArteriae34
  • (Ramus profundus arteriae transversae colli) · (Deep branch of transverse cervical artery)
  • (Ramus superficial arteriae transversae colli) · (Superficial branch of transverse cervical artery)
  • Aorta thoracica · Thoracic aorta
  • Arteria cervicalis profunda · Deep cervical artery
  • Arteria circumflexa posterior humeri · Posterior circumflex humeral artery
  • Arteria circumflexa scapulae · Circumflex scapular artery
  • Arteria collateralis ulnaris superior · Superior ulnar collateral artery
  • Arteria glutea inferior · Inferior gluteal artery
  • Arteria glutea superior · Superior gluteal artery
  • Arteria iliolumbalis · Iliolumbar artery
  • Arteria lobaris inferior pulmonis dextri · Inferior lobar artery of right lung
  • Arteria profunda brachii · Deep brachial artery
  • Arteria pudendalis interna · Internal pudendal artery
  • Arteria pulmonalis sinistra · Left pulmonary artery
  • Arteria sacralis mediana · Median sacral artery
  • Arteria segmentalis apicalis pulmonis dextri · Apical segmental artery of right lung
  • Arteria segmentalis apicalis pulmonis sinistri · Apical segmental artery of left lung
  • Arteria segmentalis basalis anterior pulmonis dextri · Anterior basal segmental artery of right lung
  • Arteria segmentalis basalis anterior pulmonis sinistri · Anterior basal segmental artery of left lung
  • Arteria segmentalis basalis medialis pulmonis dextri · Medial basal segmental artery of right lung
  • Arteria segmentalis basalis medialis pulmonis sinistri · Medial basal segmental artery of left lung
  • Arteria segmentalis basalis posterior pulmonis dextri · Posterior basal segmental artery of right lung
  • Arteria segmentalis basalis posterior pulmonis sinistri · Posterior basal segmental artery of left lung
  • Arteria segmentalis posterior pulmonis dextri · Posterior segmental artery of right lung
  • Arteria segmentalis posterior pulmonis sinistri · Posterior segmental artery of left lung
  • Arteria segmentalis superior pulmonis dextri · Superior segmental artery of right lung
  • Arteria segmentalis superior pulmonis sinistri · Superior segmental artery of left lung
  • Arteria spinalis anterior · Anterior spinal artery
  • Arteria subcostalis · Subcostal artery
  • Arteria suprascapularis · Suprascapular artery
  • Arteria thoracodorsalis · Thoracodorsal artery
  • Arteriae intercostales posteriores · Posterior intercostal arteries
  • Arteriae lumbales · Lumbar arteries
  • Ramus spinalis arteriae iliolumbalis · Spinal branch of iliolumbar artery
ВеныVenae21
  • Vena basalis inferior pulmonis dextri · Inferior basal vein of right lung
  • Vena basalis inferior pulmonis sinistri · Inferior basal vein of left lung
  • Vena basalis superior pulmonis dextri · Superior basal vein of right lung
  • Vena basalis superior pulmonis sinistri · Superior basal vein of left lung
  • Vena circumflexa scapulae · Circumflex scapular vein
  • Vena hemiazyga · Hemi-azygos vein
  • Vena hemiazyga accessoria · Accessory hemi-azygos vein
  • Vena intercostalis superior dextra · Right superior intercostal vein
  • Vena intercostalis superior sinistra · Left superior intercostal vein
  • Vena posterior pulmonis dextri · Posterior vein of right lung
  • Vena pulmonalis dextra inferior · Right inferior pulmonary vein
  • Vena pulmonalis sinistra inferior · Left inferior pulmonary vein
  • Vena subcostalis dextra · Right subcostal vein
  • Vena subcostalis sinistra · Left subcostal vein
  • Vena superior pulmonis dextri · Superior vein of right lung
  • Vena superior pulmonis sinistri · Superior vein of left lung
  • Vena suprascapularis · Suprascapular vein
  • Venae gluteae inferiores · Inferior gluteal veins
  • Venae gluteae superiores · Superior gluteal veins
  • Venae lumbales · Lumbar veins
  • Venae sacrales latérales · Lateral sacral veins
НервыNervi65
  • Canalis centralis · Central canal
  • Cauda equina · Cauda equina
  • Central canal'
  • Cornu anterius medullae spinalis · Anterior horn of spinal cord
  • Cornu posterius medullae spinalis · Posterior horn of spinal cord
  • Divisio anterior trunci medii plexus brachialis · Anterior division of middle trunk of brachial plexus
  • Divisio anterior trunci superioris plexus brachialis · Anterior division of superior trunk of brachial plexus
  • Divisio posterior trunci medii plexus brachialis · Posterior division of middle trunk of brachial plexus
  • Divisio posterior trunci superioris plexus brachialis · Posterior division of superior trunk of brachial plexus
  • Fasciculus cuneatus · Cuneate fasciculus
  • Fasciculus gracilis · Gracile fasciculus
  • Fasciculus posterior plexus brachialis · Posterior cord of brachial plexus
  • Fasciculus posterolateralis · Posterolateral tract
  • Fasciculus proprius anterior · Anterior fasciculus proprius
  • Fasciculus proprius lateralis · Lateral fasciculus proprius
  • Fasciculus proprius posterior · Posterior fasciculus proprius
  • Ganglia trunci sympathici · Ganglia of sympathetic trunk
  • Ganglion spinale · Spinal ganglion
  • Nervi intercostales · Intercostal nerves
  • Nervi sympathici · Sympathetic nerves
  • Nervus accessorius (XI) · Accessory nerve (XI)
  • Nervus axillaris · Axillary nerve
  • Nervus cutaneus lateralis femoris · Lateral femoral cutaneous nerve
  • Nervus cutaneus lateralis posterioris femoris · Superior lateral brachial cutaneous nerve
  • Nervus cutaneus medialis brachii · Medial brachial cutaneous nerve
  • Nervus dorsalis scapulae · Dorsal scapular nerve
  • Nervus gluteus superior · Superior gluteal nerve
  • Nervus musculi piriformis · Nerve to piriformis muscle
  • Nervus musculi quadrati femoris · Nerve to quadratus femoris muscle
  • Nervus pudendalis · Pudendal nerve
  • Nervus radialis · Radial nerve
  • Nervus subscapularis inferior · Inferior subscapular nerve
  • Nervus subscapularis superior · Superior subscapular nerve
  • Nervus suprascapularis · Suprascapular nerve
  • Nervus thoracicus longus · Long thoracic nerve
  • Nervus thoracodorsalis · Thoracodorsal nerve
  • Nucleus intermediolateralis · Intermediolateral nucleus
  • Nucleus intermediomedialis · Intermediomedial nucleus
  • Nucleus nervi accessorii · Nucleus of accessory nerve
  • Nucleus proprius · Nucleus proprius
  • Processus reticularis spinalis · Spinal reticular process
  • Radices plexus brachialis · Roots of brachial plexus
  • Radix anterior nervi cutanei femoris · Anterior root of posterior femoral cutaneous nerve
  • Radix anterior nervi spinalis · Anterior root of spinal nerve
  • Radix posterior nervi cutanei posterioris femoris · Posterior root of posterior femoral cutaneous nerve
  • Radix posterior nervi spinalis · Posterior root of spinal nerve
  • Rami musculares nervi axillaris · Muscular branches of axillary nerve
  • Substantia alba medullae spinalis · White matter of spinal cord
  • Substantia intermedia lateralis · Lateral intermediate substance
  • Tractus corticospinalis anterior · Anterior corticospinal tract
  • Tractus corticospinalis lateralis · Lateral corticospinal tract
  • Tractus reticulospinalis lateralis · Lateral reticulospinal tract
  • Tractus reticulospinalis medialis tractus · Medial reticulospinal tract
  • Tractus rubrospinalis · Rubrospinal tract
  • Tractus spinocerebellaris anterior · Anterior spinocerebellar tract
  • Tractus spinocerebellaris posterior · Posterior spinocerebellar tract
  • Tractus spinotectalis · Spinotectal tract
  • Tractus spinothalamicus anterior · Anterior spinothalamic tract
  • Tractus spinothalamicus lateralis · Lateral spinothalamic tract
  • Tractus tectospinalis · Tectospinal tract
  • Tractus vestibulospinalis lateralis · Lateral vestibulospinal tract
  • Tractus vestibulospinalis medialis · Medial vestibulospinal tract
  • Truncus medius plexus brachialis · Middle trunk of brachial plexus
  • Truncus superior plexus brachialis · Superior trunk of brachial plexus
  • Truncus sympathicus · Sympathetic trunk

Полный текст (StatPearls)

Главы StatPearls по этой теме приведены дословно. Лицензия CC BY-NC-ND 4.0 разрешает только копии без изменений, поэтому они не переведены и не сокращены.

Anatomy, Back, Cervical VertebraeWaxenbaum JA, Reddy V, Margetis K · StatPearls 2026 · NBK459200 · 26k знаков

Загрузка…

Waxenbaum JA, Reddy V, Margetis K. Anatomy, Back, Cervical Vertebrae. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK459200 · PMID 29083805 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Thoracic VertebraeWaxenbaum JA, Reddy V, Margetis K · StatPearls 2026 · NBK459153 · 21k знаков

Загрузка…

Waxenbaum JA, Reddy V, Margetis K. Anatomy, Back, Thoracic Vertebrae. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK459153 · PMID 29083651 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Intervertebral DiscsWaxenbaum JA, Reddy V, Futterman B · StatPearls 2026 · NBK470583 · 20k знаков

Загрузка…

Waxenbaum JA, Reddy V, Futterman B. Anatomy, Back, Intervertebral Discs. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK470583 · PMID 29262063 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Lumbar SpineSassack B, Carrier JD · StatPearls 2023 · NBK557616 · 20k знаков

Загрузка…

Sassack B, Carrier JD. Anatomy, Back, Lumbar Spine. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK557616 · PMID 32491548 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Vertebral Canal Blood SupplyHu Y, Jozsa F, Singh P · StatPearls 2026 · NBK541083 · 16k знаков

Загрузка…

Hu Y, Jozsa F, Singh P. Anatomy, Back, Vertebral Canal Blood Supply. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK541083 · PMID 31082127 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Lumbar VertebraeWaxenbaum JA, Reddy V, Williams C, Futterman B · StatPearls 2026 · NBK459278 · 14k знаков

Загрузка…

Waxenbaum JA, Reddy V, Williams C, Futterman B. Anatomy, Back, Lumbar Vertebrae. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK459278 · PMID 29083618 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Head and Neck, Suboccipital MusclesGeorge T, Tadi P · StatPearls 2023 · NBK567762 · 13k знаков

Загрузка…

George T, Tadi P. Anatomy, Head and Neck, Suboccipital Muscles. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK567762 · PMID 33620839 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, TrapeziusOurieff J, Scheckel B, Agarwal A · StatPearls 2023 · NBK518994 · 12k знаков

Загрузка…

Ourieff J, Scheckel B, Agarwal A. Anatomy, Back, Trapezius. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK518994 · PMID 30085536 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Splanchnic NerveMcCausland C, Carey FJ, Sajjad H · StatPearls 2024 · NBK549856 · 12k знаков

Загрузка…

McCausland C, Carey FJ, Sajjad H. Anatomy, Back, Splanchnic Nerve. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. NBK549856 · PMID 31751046 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Extrinsic MusclesMitchell B, Imonugo O, Tripp JE · StatPearls 2024 · NBK537216 · 10k знаков

Загрузка…

Mitchell B, Imonugo O, Tripp JE. Anatomy, Back, Extrinsic Muscles. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. NBK537216 · PMID 30725901 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Lumbar PlexusSingh O, Al Khalili Y · StatPearls 2023 · NBK545137 · 9k знаков

Загрузка…

Singh O, Al Khalili Y. Anatomy, Back, Lumbar Plexus. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK545137 · PMID 31424721 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Artery of AdamkiewiczLindeire S, Hauser JM · StatPearls 2025 · NBK532971 · 9k знаков

Загрузка…

Lindeire S, Hauser JM. Anatomy, Back, Artery of Adamkiewicz. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. NBK532971 · PMID 30422566 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Cauda EquinaBerg EJ, Ashurst JV · StatPearls 2023 · NBK513251 · 9k знаков

Загрузка…

Berg EJ, Ashurst JV. Anatomy, Back, Cauda Equina. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK513251 · PMID 30020623 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, Latissimus DorsiJeno SH, Varacallo MA · StatPearls 2023 · NBK448120 · 8k знаков

Загрузка…

Jeno SH, Varacallo MA. Anatomy, Back, Latissimus Dorsi. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK448120 · PMID 28846224 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Anatomy, Back, MusclesHenson B, Kadiyala B, Edens MA · StatPearls 2023 · NBK537074 · 8k знаков

Загрузка…

Henson B, Kadiyala B, Edens MA. Anatomy, Back, Muscles. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK537074 · PMID 30725759 · CC BY-NC-ND 4.0. Приведено дословно, без изменений.

Топографическая анатомия

Материалы предназначены для обучения и справки и не заменяют диагностику или консультацию медицинского специалиста.

Модель: Z-Anatomy на основе BodyParts3D © Database Center for Life Science; кора из Brain for Blender (A. M. Winkler); через набор данных Svitylo 3D Anatomy Atlas. Лицензия CC BY-SA 4.0. Координаты преобразованы, цвета изменены.