문서샅과 골반바닥
국소해부학· Perineum et diaphragma pelvis

샅과 골반바닥

모델

층

BodyParts3D 기반 Z-Anatomy 해부 모델, CC BY-SA 4.0 라이선스.

개요

샅과 골반바닥의 국소 모델(남성 모델): 궁둥뼈결절, 궁둥두덩가지와 두덩결합을 갖춘 뼈골반, 골반가로막을 이루는 항문올림근(두덩꼬리근, 엉덩꼬리근, 두덩항문근)과 꼬리근, 바깥항문조임근, 속폐쇄근, 비뇨생식기관(방광, 전립샘, 요도, 음경해면체와 요도해면체, 고환과 부고환), 음부동맥과 음부신경, 엉치신경얼기, 엉덩 및 샅고랑 림프절.

경계와 구분

샅은 골반가로막 아래의 마름모꼴 부위로, 앞은 두덩결합, 앞가쪽은 궁둥두덩가지, 가쪽은 궁둥뼈결절, 뒤가쪽은 엉치결절인대, 뒤는 꼬리뼈로 둘러싸인다. 양쪽 궁둥뼈결절을 잇는 가로선이 샅을 앞의 비뇨생식삼각(요도, 음경 또는 음핵의 뿌리와 외음부)과 뒤의 항문삼각(항문관과 양쪽 궁둥항문오목)으로 나눈다. 두 삼각 사이의 샅힘줄중심은 많은 근육이 모이는 곳이다.[1][2]

남성 골반(Gray's 그림 241).
남성 골반(Gray's 그림 241).Henry Vandyke Carter · Public domain · 출처

얕은 층에서 깊은 층으로

골반가로막은 골반의 근육성 바닥으로, 항문올림근(두덩꼬리근, 두덩곧창자근, 엉덩꼬리근)과 꼬리근으로 이루어지며, 두덩뼈몸통, 폐쇄근막의 힘줄활과 궁둥뼈가시에서 일어나 꼬리뼈와 항문꼬리인대에 닿는다. 그 아래 비뇨생식삼각에는 샅막과 망울해면체근, 궁둥해면체근, 샅가로근이 있고, 항문삼각에는 바깥항문조임근과 지방으로 찬 궁둥항문오목이 있으며 그 가쪽벽은 속폐쇄근이다. 3D 모델은 남성 모델로 얕은 샅근육이 없으며, 근육층은 골반가로막, 바깥항문조임근과 속폐쇄근을 보여 주며, 아래에서 샅을 볼 수 있도록 넙다리근육과 볼기근육은 생략하였다.[3][1]

자궁, 방광, 곧창자를 보여 주는 여성 골반의 시상단면(Gray's 그림 1166).
자궁, 방광, 곧창자를 보여 주는 여성 골반의 시상단면(Gray's 그림 1166).Henry Vandyke Carter · Public domain · 출처

혈관, 신경과 림프관

음부 신경혈관다발(속음부동맥과 정맥, 음부신경 S2–S4)은 궁둥구멍근 아래의 큰궁둥구멍으로 골반을 떠나 궁둥뼈가시와 엉치가시인대를 돌아 작은궁둥구멍으로 샅에 들어가며, 궁둥항문오목 가쪽벽의 음부신경관(알콕관) 안을 지난다. 가지로는 아래곧창자, 샅, 음경 또는 음핵의 등쪽 신경과 동맥이 있다. 빗살선 아래 항문관, 샅 피부, 음낭과 외음부의 림프는 얕은 샅고랑 림프절로 가고, 전립샘과 방광은 엉덩 림프절로 배출된다.[4][5][6][7]

발생

골반 부위의 근육은 두 배아 군에서 기원한다. 두덩꼬리군은 두덩요도·방광·직장엉치인대와 함께 궁둥꼬리근과 항문올림근을 형성하고, 총배설강 주위 근육은 조임근과 샅근육을 형성한다. 항문올림근은 꼬리가 있는 포유류의 꼬리 근육이 진화적으로 남은 것이다. 그 원기는 9주에 보이며 이미 성긴 중간엽에 의해 세 부분으로 나뉘어 있고, 14주에는 깔때기 모양이 뚜렷하며, 남녀 차이는 임신 중기에 나타난다. 태아에서는 뚜렷한 섬유 중격이 궁둥항문오목의 벽측 벽과 내장측 벽을 잇고 샅막 뒤쪽에 붙는다. 성인에서는 이 섬유가 지방소엽 사이로 퍼져 속폐쇄근막, 큰볼기근, 조임근에 고정되어 궁둥항문 지방을 받치는 골격을 이룬다.[1][3][2]

해부학적 변이

음부신경은 굵기, 주행, 가지 수, 지배 구조에서 차이가 크다. 작은 시신 연구에서도 여러 변이가 흔히 발견되며, 일부 사람에서는 S2~S4 이외의 섬유를 받는다. 항문올림근신경은 넷째 엉치신경에서 직접, 또는 꼬리신경얼기에서 나올 수 있으며, 여성의 MRI에서는 항문올림근 복합체의 얇아짐이나 부분 무형성 같은 형태 변이가 보인다. 노화는 여성의 골반바닥을 변화시킨다. 근긴장도가 떨어지고, 생식구멍이 넓어지며, 엉덩꼬리근 섬유가 더 꼬리쪽을 향하고, 뒤쪽 두덩곧창자근이 얇아진다. 과체중은 곧창자를 팽창시키고 샅, 자궁목, 방광목을 아래로 밀어낸다. 남성에서는 체중이 샅의 위치에 더 큰 영향을 준다.[7][3][1]

임상 관련

음부신경 차단은 신경이 엉치가시인대 뒤를 도는 궁둥뼈가시 근처에서 시행하며, 분만이나 샅 시술의 통증을 줄인다. 분만 중 샅힘줄중심이 찢어지면 골반바닥이 약해져 골반장기탈출과 요실금에 기여할 수 있다. 궁둥항문 고름집은 항문뒤공간을 통해 반대쪽으로 퍼질 수 있다(말굽 고름집). 전립샘은 곧창자 바로 앞에 있어 직장수지검사로 진찰할 수 있다.[6][7]

수술 및 시술 시 고려사항

골반바닥 기능장애는 구조적 지지나 신경 경로를 손상하는 산과, 비뇨기과, 대장항문 시술 뒤에 생길 수 있다. 질식분만 중에는 골반출구가 늘어나 항문올림근, 샅몸, 음부신경에 부하가 걸리며, 항문올림근 박리, 회음 열상, 일시적 음부신경 마비가 생길 수 있다. 음부신경은 제왕절개, 근치적 전립샘절제술, 골반 시험개복, 종양 절제 중에도 위험하므로, 궁둥뼈가시를 돌아 음부신경관을 지나는 그 주행을 알아야 한다. 항문주위 고름집은 조임근사이샘 감염의 급성기이고, 항문샛길은 같은 질환의 만성기이다. 고름은 궁둥항문오목으로 퍼질 수 있다. 항문올림근 수술(종양, 외상, 탈출에 대한)은 비침습적 치료가 실패했을 때만 고려한다.[1][7][2][3]

주요 구조

  • Diaphragma pelvis

    이름
    골반가로막
    위치, 역할
    항문올림근과 꼬리근; 골반장기를 받침
  • M. levator ani

    이름
    항문올림근
    위치, 역할
    두덩꼬리근, 두덩곧창자근, 엉덩꼬리근 부분
  • Trigonum urogenitale

    이름
    비뇨생식삼각
    위치, 역할
    궁둥뼈결절 사이선의 앞; 요도와 바깥생식기관
  • Trigonum anale

    이름
    항문삼각
    위치, 역할
    궁둥뼈결절 사이선의 뒤; 항문관과 궁둥항문오목
  • Fossa ischioanalis

    이름
    궁둥항문오목
    위치, 역할
    항문올림근과 속폐쇄근 사이의 지방으로 찬 공간
  • Canalis pudendalis

    이름
    음부신경관(알콕관)
    위치, 역할
    폐쇄근막이 갈라진 것; 음부 신경혈관다발이 지남
  • Corpus perineale

    이름
    샅힘줄중심
    위치, 역할
    두 삼각 사이에서 많은 근육이 만나는 섬유근육성 매듭

각 층에 포함된 것

피부Cutis5
  • Regio analis · Anal region
  • Regio glutea · Gluteal region
  • Regio urogenitalis · Urogenital region
  • Sulcus gluteus · Gluteal fold
  • Trigonum femorale · Femoral triangle
근육, 근막과 힘줄집Musculi, fasciae et vaginae tendinum14
  • (Bursa iliopectinea) · (Iliopectineal bursa)
  • Arcus iliopectineus · Iliopectineal arch
  • Arcus tendineus levatoris ani · Tendinous arch of levator ani
  • Bursa ischiadica obturatoris interni · Sciatic bursa of obturator internus
  • Bursa subtendinea obturatoris interni · Subtendinous bursa of obturator internus
  • Bursae intermusculares gluteae · Intermuscular gluteal bursae
  • Ligamentum inguinale · Inguinal ligament
  • Musculus coccygeus · Coccygeus muscle
  • Musculus iliococcygeus · Iliococcygeus muscle
  • Musculus puboanalis · Pubo-analis muscle
  • Musculus pubococcygeus · Pubococcygeus muscle
  • Musculus pyramidalis · Pyramidalis muscle
  • Obturator internus · Obturator internus
  • Sphincter externus ani · External anal sphincter
뼈와 연골Ossa et cartilagines3
  • Os coccygis · Coccyx
  • Os coxae · Hip bone
  • Os sacrum · Sacrum
관절과 인대Juncturae et ligamenta21
  • Capsula articularis coxae · Articular capsule of hip joint
  • Cartilago triradiata · Triradiate cartilage
  • Discus interpubicus · Interpubic disc
  • Frenula capsulae
  • Labrum acetabuli · Acetabular labrum
  • Ligamentum capitis femoris · Ligament of head of femur
  • Ligamentum intercornuale · Intercornual ligament
  • Ligamentum ischiofemorale · Ischiofemoral ligament
  • Ligamentum pubicum inferius · Inferior pubic ligament
  • Ligamentum pubicum superius · Superior pubic ligament
  • Ligamentum pubofemorale · Pubofemoral ligament
  • Ligamentum sacroiliacum posterius · Posterior sacro-iliac ligament
  • Ligamentum sacrospinale · Sacrospinous ligament
  • Ligamentum sacrotuberale · Sacrotuberous ligament
  • Ligamentum transversum acetabuli · Transverse acetabular ligament
  • Membrana obturatoria · Obturator membrane
  • Pars descendens ligamenti iliofemoralis · Descending part of iliofemoral ligament
  • Pars transversa ligamenti iliofemoralis · Transverse part of iliofemoral ligament
  • Symphysis pubica · Pubic symphysis
  • Symphysis Sacrococcygea · Sacrococcygeal symphysis
  • Zona orbicularis · Zona orbicularis
비뇨생식기관Organa urogenitalia12
  • Corpus cavernosum penis · Corpus cavernosum of penis
  • Corpus spongiosum penis · Corpus spongiosum of penis
  • Ductus deferens · Ductus deferens
  • Ductus ejaculatorius · Ejaculatory duct
  • Epididymis · Epididymis
  • Glandula seminalis · Seminal gland
  • Glans penis · Glans penis
  • Prostata · Prostate
  • Testis · Testis
  • Ureter · Ureter
  • Urethra · Urethra
  • Vesica urinaria · Urinary bladder
동맥Arteriae14
  • Arteria anorectalis superior · Superior anorectal artery
  • Arteria circumflexa lateralis femoris · Lateral circumflex femoral artery
  • Arteria circumflexa medialis femoris · Medial circumflex femoral artery
  • Arteria dorsalis penis · Dorsal artery of penis
  • Arteria glutea inferior · Inferior gluteal artery
  • Arteria obturatoria · Obturator artery
  • Arteria profunda femoris · Deep femoral artery
  • Arteria profunda penis · Deep artery of penis
  • Arteria pudendalis externa profunda · Deep external pudendal artery
  • Arteria pudendalis externa superficialis · Superficial external pudendal artery
  • Arteria pudendalis interna · Internal pudendal artery
  • Arteria sacralis mediana · Median sacral artery
  • Arteria testicularis dextra · Right testicular artery
  • Arteria testicularis sinistra · Left testicular artery
정맥Venae11
  • Vena dorsalis profunda penis · Deep dorsal vein of penis
  • Vena profunda femoris · Deep femoral vein
  • Vena pudendalis interna · Internal pudendal vein
  • Vena testicularis dextra · Right testicular vein
  • Vena testicularis sinistra · Left testicular vein
  • Venae circumflexae latérales · Lateral circumflex femoral veins
  • Venae circumflexae mediales · Medial circumflex femoral veins
  • Venae dorsales superficiales penis · Superficial dorsal veins of penis
  • Venae gluteae inferiores · Inferior gluteal veins
  • Venae pudendales extemae · External pudendal veins
  • Venae sacrales latérales · Lateral sacral veins
신경Nervi9
  • Cauda equina · Cauda equina
  • Nervus cutaneus posterior femoris · Posterior femoral cutaneous nerve
  • Nervus ilioinguinalis · Ilio-inguinal nerve
  • Nervus obturatorius · Obturator nerve
  • Nervus pudendalis · Pudendal nerve
  • Rami cutanei mediales cruris nervi sapheni · Medial crural cutaneous branches of saphenous nerve
  • Ramus femoralis nervi genitofemoralis · Femoral branch of genitofemoral nerve
  • Ramus genitalis nervi genitofemoralis · Genital branch of genitofemoral nerve
  • Ramus posterior nervi obturatorii · Posterior branch of obturator nerve
림프계Systema lymphoideum18
  • (Nodus inguinalis profundus intermedius) · (Intermediate deep inguinal node)
  • (Nodus inguinalis profundus proximalis) · (Proximal deep inguinal node)
  • (Nodus lacunaris intermedius) · (Intermediate lacunar node)
  • (Nodus lacunaris lateralis) · (Lateral lacunar node)
  • (Nodus lacunaris medialis) · (Medial lacunar node)
  • Nodi epigastrici inferiores · Inferior epigastric nodes
  • Nodi glutei inferiores · Inferior gluteal nodes
  • Nodi glutei superiores · Superior gluteal nodes
  • Nodi iliaci externi intermedii · Intermediate external iliac nodes
  • Nodi inguinales superficiales inferiores · Inferior superficial inguinal nodes
  • Nodi inguinales superficiales superolaterales · Superolateral superficial inguinal nodes
  • Nodi inguinales superficiales superomediales · Superomedial superficial inguinal nodes
  • Nodi obturatorii · Obturator nodes
  • Nodi pararectales · Pararectal nodes
  • Nodi postvesicales · Postvesical nodes
  • Nodi prevesicales · Prevesical nodes
  • Nodi sacrales latérales · Lateral sacral nodes
  • Nodi vesicales latérales · Lateral vesical nodes

전문 읽기(StatPearls)

이 주제에 관한 StatPearls 장을 원문 그대로 수록합니다. CC BY-NC-ND 4.0 라이선스는 변경 없는 복제만 허용하므로 번역하거나 줄이지 않습니다.

Anatomy, Abdomen and Pelvis: Pelvic FloorBordoni B, Sugumar K, Leslie SW · StatPearls 2026 · NBK482200 · 31k 자

불러오는 중…

Bordoni B, Sugumar K, Leslie SW. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Pelvic Floor. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. NBK482200 · PMID 29489277 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

Anatomy, Abdomen and Pelvis, Pudendal NerveKinter KJ, Newton BW · StatPearls 2023 · NBK554736 · 12k 자

불러오는 중…

Kinter KJ, Newton BW. Anatomy, Abdomen and Pelvis, Pudendal Nerve. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK554736 · PMID 32134612 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

Anatomy, Abdomen and Pelvis: Ischioanal FossaSiccardi MA, Scharbach S, Bordoni B · StatPearls 2022 · NBK535387 · 11k 자

불러오는 중…

Siccardi MA, Scharbach S, Bordoni B. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Ischioanal Fossa. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022. NBK535387 · PMID 30571008 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

Anatomy, Abdomen and Pelvis: Levator Ani MuscleGowda SN, Bordoni B · StatPearls 2022 · NBK556078 · 10k 자

불러오는 중…

Gowda SN, Bordoni B. Anatomy, Abdomen and Pelvis: Levator Ani Muscle. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022. NBK556078 · PMID 32310538 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

국소해부학

이 내용은 교육과 참고를 위한 것이며, 의료 전문가의 진단이나 조언을 대신하지 않습니다.

모델: BodyParts3D © 생명과학통합데이터베이스센터 기반 Z-Anatomy; 대뇌겉질은 Brain for Blender(A. M. Winkler); Svitylo 3D Anatomy Atlas 데이터 세트 경유. CC BY-SA 4.0 라이선스. 좌표 변환 및 색 재지정.