문서무릎과 오금
국소해부학· Genu et fossa poplitea

무릎과 오금

모델

층

BodyParts3D 기반 Z-Anatomy 해부 모델, CC BY-SA 4.0 라이선스.

개요

(오른쪽) 무릎과 오금의 국소 모델: 넙다리뼈 아래끝, 무릎뼈, 정강뼈와 종아리뼈 위끝, 두 반달, 앞·뒤십자인대와 곁인대, 무릎 주위 윤활주머니, 넙다리네갈래근과 무릎인대, 오금을 경계 짓는 뒤넙다리근과 장딴지근의 두 갈래, 오금동맥과 오금정맥, 정강신경과 온종아리신경.

경계와 구분

무릎은 몸에서 가장 큰 관절로, 한 관절주머니 안에 정강넙다리관절과 무릎넙다리관절을 포함한다. 가장 큰 종자뼈인 무릎뼈는 넙다리네갈래근 힘줄 안에 있다. 오금은 무릎 뒤의 마름모꼴 오목으로, 네 근육힘살이 경계를 이룬다: 위가쪽은 넙다리두갈래근, 위안쪽은 반힘줄근과 반막근, 아래는 장딴지근 안쪽갈래와 가쪽갈래. 바닥은 넙다리뼈 오금면, 무릎 관절주머니(빗오금인대)와 오금근이고, 지붕은 작은두렁정맥이 뚫고 지나가는 오금근막이다.[1][2][3]

얕은 층에서 깊은 층으로

무릎 앞에서는 넙다리네갈래근 힘줄, 무릎뼈와 무릎인대가 폄장치를 이루며 양옆에 무릎지지띠가 있다. 여러 윤활주머니(관절과 통하는 무릎위주머니, 무릎앞주머니, 얕은·깊은무릎아래주머니)가 마찰을 줄인다. 관절 안에서는 C자 모양의 안쪽반달과 거의 원형인 가쪽반달이 정강뼈 관절면을 깊게 한다. 앞십자인대는 정강뼈 앞융기사이구역에서 넙다리뼈 가쪽관절융기로 가서 정강뼈의 앞쪽 이동을 막고, 뒤십자인대는 뒤쪽 이동을 막는다. 정강쪽곁인대는 안쪽반달에 단단히 붙어 밖굽이 힘에 저항하며, 종아리쪽곁인대는 가쪽반달과 떨어져 있다.[1][4][5][6][7]

무릎의 옆모습: 넙다리뼈, 정강뼈, 무릎뼈, 반달, 인대.
무릎의 옆모습: 넙다리뼈, 정강뼈, 무릎뼈, 반달, 인대.BruceBlaus . When using this image in external sources it can be cited as: Blausen.com staff (2014). " Medical gallery of Blausen Medical 2014 ". WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI : 10.15347/wjm/2014 · CC BY 3.0 · 출처

혈관, 신경과 림프관

오금 안에는 얕은 곳에서 깊은 곳으로 정강신경, 오금정맥, 오금동맥이 놓이며, 동맥이 가장 깊어 넙다리뼈 오금면과 관절주머니에 붙어 있다. 궁둥신경은 대개 오금 몇 cm 위에서 정강신경과 온종아리신경으로 갈라지고, 온종아리신경은 넙다리두갈래근 안쪽모서리를 따라가다 종아리뼈목을 감아 돈다. 오금동맥은 관절 주위에 문합을 이루는 다섯 무릎동맥과 장딴지근으로 가는 장딴지동맥을 낸 뒤, 오금근 아래모서리에서 앞·뒤정강동맥으로 갈라진다. 오금 림프절은 작은두렁정맥을 따라오는 림프를 받는다.[3][8][9]

발생

무릎은 4주에 중간엽 응축으로 시작하여 6주부터 관절로 확인된다. 앞십자인대는 6~7주에 중간엽 응축으로 나타나고 뒤십자인대는 약 8주에 나타나며, 둘 다 9주에는 방향이 잘 잡힌다. 종아리쪽곁인대는 약 8주에 관절주머니와 독립적으로 형성되지만, 정강쪽곁인대는 9주에 발생 중인 관절주머니의 응축으로 시작된다. 이것이 정강쪽곁인대가 안쪽반달에 붙어 있고 종아리쪽곁인대는 가쪽반달과 분리되어 있는 이유이다. 혈관계는 약 17일부터 중배엽성으로 형성되며, 오금동맥은 다리싹의 복잡한 발생 과정에서 형성된다.[4][5][6][9]

해부학적 변이

621명 환자(1,242개 다리)의 디지털 감산 혈관조영 연구에서 89.2%가 교과서적인 오금동맥 분지를 보였다. 변이에는 뒤정강동맥의 형성저하 또는 무형성(5.1%), 앞정강동맥의 형성저하 또는 무형성(1.7%), 앞정강동맥의 고위 기시(1.2%), 두 정강동맥의 형성저하(0.8%), 뒤정강동맥의 고위 기시(0.4%), 앞정강종아리줄기(0.1%)가 있었다. 한쪽 다리에 변이가 있으면 28%에서 반대쪽 다리에도 변이가 있었다. 여성의 앞십자인대는 남성보다 파단 하중, 강성, 탄성계수가 낮으며, 여성은 같은 나이의 남성보다 2~7배 더 자주 앞십자인대가 파열된다. 앞십자인대의 넙다리뼈쪽과 정강뼈쪽 부착부의 크기와 위치도 약간씩 다르다.[9][4]

임상 관련

발을 디딘 채 비트는 손상은 ‘불행 삼징후’, 즉 앞십자인대, 정강쪽곁인대 파열과 안쪽반달 손상(뒤의 두 구조는 붙어 있음)을 일으킬 수 있다. 앞당김 검사와 라흐만 검사는 앞십자인대를, 뒤당김 검사는 뒤십자인대를 평가한다. 오금낭(베이커낭)은 오금으로 불거진 윤활낭으로, 파열되면 깊은정맥혈전증과 비슷할 수 있다. 무릎 탈구는 뼈에 고정된 오금동맥을 손상시킬 수 있으므로 모든 무릎 탈구 후에는 먼쪽 맥박을 확인해야 한다.[1][4][5][6]

수술 및 시술 시 고려사항

앞십자인대 재건의 목적은 기능을 보존하면서 안정성을 회복하는 것이다. 정확한 터널 위치를 잡으려면 부착부, 두 다발의 방향, 굽힘과 폄에서의 동작을 이해해야 한다. 이식편은 자가이식편(뒤넙다리근 힘줄, 뼈-무릎힘줄-뼈, 넙다리네갈래근 힘줄), 동종이식편, 인공 재료가 있다. 뒤십자인대 손상의 치료는 여전히 논란이 있으며, 비수술적 치료에서 수술적 치료로 옮겨 가는 추세이고, 단일다발 대 이중다발 재건에 대한 논의가 계속되고 있다. 대부분의 단독 정강쪽곁인대 파열은 운동선수에서도 보조기와 재활로 잘 낫는다. 수술은 복합 손상이나 지속되는 불안정에 한한다. 무릎 뒤쪽 접근에는 오금동맥 변이에 대한 지식이 필요하며, 오금동맥류의 혈관내 복구는 합병증이 적다.[4][5][6][9]

주요 구조

  • Fossa poplitea

    이름
    오금
    위치, 역할
    네 근육힘살이 경계; 오금혈관, 정강신경과 온종아리신경
  • Lig. cruciatum anterius

    이름
    앞십자인대
    위치, 역할
    정강뼈의 앞쪽 이동을 막음
  • Lig. cruciatum posterius

    이름
    뒤십자인대
    위치, 역할
    정강뼈의 뒤쪽 이동을 막음
  • Meniscus medialis

    이름
    안쪽반달
    위치, 역할
    C자 모양; 정강쪽곁인대에 붙음
  • Meniscus lateralis

    이름
    가쪽반달
    위치, 역할
    거의 원형이며 더 잘 움직임
  • Patella

    이름
    무릎뼈
    위치, 역할
    가장 큰 종자뼈, 넙다리네갈래근 힘줄 안에 있음
  • A. poplitea

    이름
    오금동맥
    위치, 역할
    오금에서 가장 깊은 구조; 다섯 무릎동맥

각 층에 포함된 것

피부Cutis6
  • Fossa poplitea · Popliteal fossa
  • Regio anterior cruris · Anterior region of leg
  • Regio anterior genus · Anterior region of knee
  • Regio posterior cruris · Posterior region of leg
  • Regio posterior femoris · Posterior region of thigh
  • Regio posterior genus · Posterior region of knee
근육, 근막과 힘줄집Musculi, fasciae et vaginae tendinum38
  • (Bursa subtendinea prepatellaris) · Subtendinous prepatellar bursa
  • Adductor magnus · Adductor magnus
  • Bursa anserina · Anserine bursa
  • Bursa infrapatellaris profunda · Deep infrapatellar bursa
  • Bursa musculi semimembranosi · Semimembranosus bursa
  • Bursa subcutanea infrapatellaris · Subcutaneous infrapatellar bursa
  • Bursa subcutanea prepatellaris · Subcutaneous prepatellar bursa
  • Bursa subcutanea tuberositatis tibiae · Subcutaneous bursa of tuberosity of tibia
  • Bursa subtendinea inferior musculi bicipitis femoris · Inferior subtendinous bursa of biceps femoris muscle
  • Bursa subtendinea lateralis musculi gastrocnemii · Lateral subtendinous bursa of gastrocnemius muscle
  • Bursa subtendinea medialis musculi gastrocnemii · Medial subtendinous bursa of gastrocnemius muscle
  • Bursa subtendinea musculi sartorii · Subtendinous bursa of sartorius muscle
  • Bursa suprapatellaris · Suprapatellar bursa
  • Caput breve musculi bicipitis femoris · Short head of biceps femoris
  • Caput laterale musculi gastrocnemii · Lateral head of gastrocnemius
  • Caput longum musculi bicipitis femoris · Long head of biceps femoris
  • Caput mediale musculi gastrocnemii · Medial head of gastrocnemius
  • Extensor longus digitorum · Extensor digitorum longus
  • Musculus fibularis longus · Fibularis longus muscle
  • Musculus gracilis · Gracilis muscle
  • Musculus plantaris · Plantaris muscle
  • Musculus popliteus · Popliteus muscle
  • Musculus semimembranosus · Semimembranosus muscle
  • Musculus semitendinosus · Semitendinosus muscle
  • Musculus soleus · Soleus muscle
  • Musculus tibialis anterior · Tibialis anterior muscle
  • Musculus tibialis posterior · Tibialis posterior muscle
  • Musculus vastus intermedius · Vastus intermedius muscle
  • Musculus vastus lateralis · Vastus lateralis muscle
  • Musculus vastus medialis · Vastus medialis muscle
  • Retinaculum laterale patellae · Lateral patellar retinaculum
  • Retinaculum mediale patellae · Medial patellar retinaculum
  • Septum intermusculare anterius cruris · Anterior intermuscular septum of leg
  • Septum intermusculare laterale femoris · Lateral femoral intermuscular septum
  • Septum intermusculare mediale femoris · Medial femoral intermuscular septum
  • Septum intermusculare posterius cruris · Posterior intermuscular septum of leg
  • Septum intermusculare transversum cruris · Transverse intermuscular septum of leg
  • Subfacial prepatellar bursa
뼈와 연골Ossa et cartilagines4
  • Fibula · Fibula
  • Os femoris · Femur
  • Patella · Patella
  • Tibia · Tibia
관절과 인대Juncturae et ligamenta22
  • Capsula articularis articularis tibiofibularis superior · Articular capsule of superior tibiofibular joint
  • Capsula articularis genus · Articular capsule of knee joint
  • Corpus adiposum infrapatellare · Infrapatellar fat pad
  • Ligamentum anterius capitis fibulae · Anterior ligament of fibular head
  • Ligamentum collaterale fibulare · Fibular collateral ligament
  • Ligamentum cruciatum anterius · Anterior cruciate ligament
  • Ligamentum decussatum posterius · Posterior cruciate ligament
  • Ligamentum meniscopatellare · Meniscopatellar ligament
  • Ligamentum meniscotibiale anterior (Meniscus lateral) · Anterior meniscotibial ligament (Lateral meniscus)
  • Ligamentum meniscotibiale anterior (Meniscus medial) · Anterior meniscotibial ligament (Medial meniscus)
  • Ligamentum meniscotibiale posterior (Meniscus lateral) · Posterior meniscotibial ligament (Lateral meniscus)
  • Ligamentum meniscotibiale posterior (Meniscus medial) · Posterior meniscotibial ligament (Medial meniscus)
  • Ligamentum popliteofibulare · Popliteofibular ligament
  • Ligamentum popliteum arcuatum · Arcuate popliteal ligament
  • Ligamentum popliteum obliquum · Oblique popliteal ligament
  • Ligamentum posterius capitis fibulae · Posterior ligament of fibular head
  • Ligamentum transversum genus · Transverse ligament of knee
  • Membrana interossea cruris · Interosseous membrane of leg
  • Meniscus lateralis · Lateral meniscus
  • Meniscus medialis · Medial meniscus
  • Pars profunda ligamenti collateralis tibialis · Deep part of tibial collateral ligament
  • Pars superficialis ligamenti collateralis tibialis · Superficial part of tibial collateral ligament
동맥Arteriae9
  • Arteria inferior lateralis genus · Inferior lateral genicular artery
  • Arteria inferior medialis genus · Inferior medial genicular artery
  • Arteria poplitea · Popliteal artery
  • Arteria superior lateralis genus · Superior lateral genicular artery
  • Arteria superior medialis genus · Superior medial genicular artery
  • Arteria tibialis anterior · Anterior tibial artery
  • Middle genicular artery
  • Ramus descendens arteriae circumflexae lateralis femoris · Descending branch of lateral circumflex femoral artery
  • Rete patellare · Patellar anastomosis
정맥Venae4
  • Vena poplitea · Popliteal vein
  • Vena saphena parva · Small saphenous vein
  • Venae geniculares · Genicular veins
  • Venae tibiales anteriores · Anterior tibial veins
신경Nervi8
  • Nervus cutaneus medialis surae · Medial sural cutaneous nerve
  • Nervus fibularis communis · Common fibular nerve
  • Nervus fibularis profundus · Deep fibular nerve
  • Nervus fibularis superficialis · Superficial fibular nerve
  • Nervus suralis · Sural nerve
  • Nervus tibialis · Tibial nerve
  • Ramus communicans suralis nervi fibularis communis · Sural communicating branch of common fibular nerve
  • Ramus infrapatellaris nervi sapheni · Infrapatellar branch of saphenous nerve
림프계Systema lymphoideum5
  • (Nodus fibularis) · (Fibular node)
  • (Nodus tibialis anterior) · (Anterior tibial node)
  • (Nodus tibialis posterior) · (Posterior tibial node)
  • Nodi poplitei profundi · Deep popliteal nodes
  • Nodi poplitei superficiales · Superficial popliteal nodes

전문 읽기(StatPearls)

이 주제에 관한 StatPearls 장을 원문 그대로 수록합니다. CC BY-NC-ND 4.0 라이선스는 변경 없는 복제만 허용하므로 번역하거나 줄이지 않습니다.

Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Knee Posterior Cruciate LigamentCox CF, Graefe SB, Black AC, Bordoni B · StatPearls 2023 · NBK535416 · 16k 자

불러오는 중…

Cox CF, Graefe SB, Black AC, Bordoni B. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Knee Posterior Cruciate Ligament. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK535416 · PMID 30571037 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Medial Collateral LigamentMabrouk A, Hubbard JB · StatPearls 2025 · NBK507780 · 16k 자

불러오는 중…

Mabrouk A, Hubbard JB. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Medial Collateral Ligament. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. NBK507780 · PMID 29939557 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Anterior Cruciate LigamentYoo H, Marappa-Ganeshan R · StatPearls 2023 · NBK559233 · 12k 자

불러오는 중…

Yoo H, Marappa-Ganeshan R. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb, Knee Anterior Cruciate Ligament. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK559233 · PMID 32644659 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Popliteal ArteryBowers Z, Nassereddin A, Sinkler MA, Bordoni B · StatPearls 2023 · NBK537125 · 10k 자

불러오는 중…

Bowers Z, Nassereddin A, Sinkler MA, Bordoni B. Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Popliteal Artery. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK537125 · PMID 30725810 · CC BY-NC-ND 4.0. 원문 그대로, 변경 없이 수록.

국소해부학

이 내용은 교육과 참고를 위한 것이며, 의료 전문가의 진단이나 조언을 대신하지 않습니다.

모델: BodyParts3D © 생명과학통합데이터베이스센터 기반 Z-Anatomy; 대뇌겉질은 Brain for Blender(A. M. Winkler); Svitylo 3D Anatomy Atlas 데이터 세트 경유. CC BY-SA 4.0 라이선스. 좌표 변환 및 색 재지정.